Ekonomi [14.10.04]

2005 bütçe büyüklüklerinin belirlenmesi için yapılan ilk Yüksek Planlama Kurulu (YPK) toplantısında sadece IMF’nin faiz dışı fazla hedefi kesinleşti. Pazartesi’den bugüne IMF’nin üzerinde çalıştığı bütçe öngörülerini görüşen YPK, faiz dışı fazla hedefini yüzde 6.5 olarak belirledi.

Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener’in başkanlığında toplanan YPK’da hükümetin ekonomi için temel öncelikleri iç borçlanma faiz oranlarını düşürerek vadesini uzatmak, borç stokunu düşürmek ve enflasyonu tek haneli rakamlara indirmek olarak belirlendi. Bu doğrultuda 2005 yılında da yüksek faiz dışı fazla vermek için halka zam ve vergi olarak dönen mali disipline devam edilecek.

Taviz yok

Toplantıya başkanlık eden Şener yaptığı konuşmada, kamu kesimi faiz dışı fazlasının 2005 yılı için yüzde 6.5 olarak hedeflendiğini bildirdi. Şener, böylece hem iç borçlanmadaki faiz oranı ve hem de kamu borç stoğundaki düşme trendinin 2005 yılında da devam edeceğini savundu. Şener, 2003 yılında yüzde 18.4’e düşürülen enlasyon oranının, bu yıl yüzde 12’lik hedefin altında ‘yüzde 10 civarında’ kalmasının beklendiğini bildirdi. Şener, kararlı ve taviz vermez şekilde uygulanan ekonomik program sonucunda, ekonominin istikrarlı bir yapıya kavuştuğunu savundu.

Zamlar gündeme gelmemiş

Başbakan Yardımcısı Şener’in başkanlığında yapılan YPK toplantısına, Devlet Bakanları Ali Babacan ve Kürşad Tüzmen, Maliye Bakanı Kemal Unuakıtan, Enerji Bakanı Hilmi Güler, Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım ile Bayındırlık Bakanı Zeki Ergezen katıldı.

DPT, Hazine, Maliye, Bayındırlık ve İskan, Sanayi ve Ticaret bakanlıkları Müsteşarları ile Merkez Bankası Başkanı ve ekonomi bürokratları da toplantıya katıldı.

Yaklaşık 2.5 saat süren toplantı sonrasında Şener, YPK’da bazı ürünlere ‘zam’ yapılması konusunun gündeme gelmediğini iddia etti. Şener, bütçe büyüklüklerinin de Bakanlar Kurulu toplantısından sonra açıklanabileceğini ifade etti. Babacan ise toplantı sonrasında “Şu anda kesinleşen tek şey, faiz dışı fazlanın yüzde 6.5 olduğu” dedi. Babacan, zamma ilişkin soruya da “Herhangi bir şey söylemek şu anda zor” yanıtını verdi. Babacan, bütçe büyüklüklerinin zamanı geldiğinde açıklanacağı kaydetti. Başbakan Erdo-ğan’da İstanbul’da zamlara ilişkin soruları yanıtsız bıraktı.

MALİ DİSİPLİN DEVAM EDECEK

Toplantı sonrası basına dağıtılan metne göre, ihracatın 2005 yılında bir önceki yıla göre yüzde 14.5 oranında artarak 71 milyar dolara ulaşacağı tahmin edilirken, ithalatın ise yüzde 8.9 oranında artarak 104 milyar dolara yükselmesi bekleniyor. Zamlar, vergi artırımları olarak halka geri dönen ekonomik program kararlılıkla uygulanacak, mali ve parasal disipline uyulacak. 2005 yılında, 12 aylık TÜFE artış hızının yüzde 8’e gerilemesi hedefleniyor. GSMH’nin de 2005 yılında yüzde 5 oranınında büyümesi öngörülüyor. Metne göre, 2005 yılında makro ekonomik politikaların başlıca temel öncelikleri ise “İç borçlanma faiz oranlarını düşürerek vadesini uzatmak, kamu borç stokunun milli gelire oranındaki düşüş eğilimini sürdürmek, enflasyonu tek haneli rakamlara indirmek, ihracat ve verimliliğe dayalı büyüme trendini sürdürmek” olarak belirlendi. Bu kapsamda 2005 yılında da yüksek faiz dışı fazla vermeye odaklı mali disipline devam edilecek. Ayrıca yatırım ve iş ortamını iyileştirmek, kayıtdışını azaltmak için gerekli tedbirler süratle alınacak.

BÜTÇE RAKAMLARI

Hazırlıkları süren 2005 yılı bütçe büyüklüğünün, 157 katrilyon liraya yaklaşacağı öğrenildi. Edinilen bilgiye göre YPK’ya sunulan tekliflerde gelecek yıl için hedeflenen yüzde 6.5’lik faiz dışı fazlanın 5 puanının bütçeden, 0.8 puanının KİT’lerden, 0.7’sinin de diğer kalemlerden gelmesi bekleniyor. Yüzde 5 büyüme, yüzde 8 enflasyon öngörülen 2005 yılında, kişi başına milli gelirin de 4 bin 128 dolar olacağı tahmin ediliyor. 2005 yılında bütçeden, 10 katrilyon 305 trilyon liralık yatırım yapılması planlanıyor.

MALİYE MEMURA YÜZDE 6 ÖNERDİ

Maliye Bakanlığı, 2005 yılında yüksek maaş alan memurlara yüzde 3.5-4, diğer memurlara ise yüzde 6’şar zam önerisinde bulundu. Memur maaş zammında son kararı ise Başbakan Recep Tayyip Erdoğan verecek. 2005 yılı bütçesinin TBMM Başkanlığı’na sunulmasına 4 gün kala, gözler memur maaş zammına çevrildi. Memurların yanı sıra sözleşmeli personel ile memur emeklilerini de ilgilendiren zam oranları konusunda, Maliye Bakanlığı bürokratlarının teknik çalışması da tamamlandı. Edinilen bilgiye göre, Maliyeciler memur maaş zammı alternatiflerini hazırlarken, Uzlaştırma Kurulu’nun düşük maaşlı memurlara yönelik zam önerisine bağlı kaldı. Yüksek maaşlı gruplara ise Uzlaştırma Kurulu’nun belirlediği oranların daha altında zam istendi. Maliye’nin teklifinde, Daire Başkanı ve üstü seviyesinde olup yüksek maaş alan memurlara ocak ayında yüzde 4, temmuzda da yüzde 3.5’luk zam önerisi yer aldı. Bunun dışında kalan memurlara ise ocakta yüzde 6, temmuzda da yine yüzde 6 zam verilmesi teklif edildi. Uzlaştırma Kurulu, düşük maaşlı memurlara ocak ve temmuzda yüzde 6’şar, diğerlerine ise yüzde 5’şer zam verilmesini istemişti.

Başa dön

Binlerce işçi sokakta

VW tekeli ve IG Metall arasında devam eden görüşmelerden salı günü de sonuç alınamadı. Görüşmeleri devam ettiği saatlerde yapılan gösteriye altı fabrikadan 4 binden fazla işçi ve çırak geldi. Göstericiler, taleplerini dile getirdiler ve sendikayı da taviz vermemesi konusunda uyardılar. Pazartesi günü de dört fabrikada 7 bin 500 işçi iş bırakarak mücadele etme yanlısı olduklarını göstermişlerdi.

Görüşme sonrası işçilerin karşısına çıkan IG Metall Aşağı Saksonya Başkanı Hartmut Meine, “Görüşmeler çok sert geçiyor. Buna karşın bir kıpırdanma olduğunu söyleyebiliriz. VW haftalar sonra IG Metall’e doğru bir adım attı” dedi. VW’nin iş güvencesi verme doğrultusunda sinyal verdiğini söyleyen sendikacı, “Ama hemen ardından kabul edilmez taleplerini öne sürüyor. VW görüşmelerde sopayı da masaya koyuyor. Ama emin olun ki bu bizi yıldırmayacak, direneceğiz” dedi. Meine, “Bazı olumlu adımlar atıyorlar fakat bizden açık çek istiyorlar. Bunu kabul edeceğimizi düşünenler yanılıyorlar” dedi. Meine ayrıca meslek eğitimini bitiren çırakların işe alınmaları konusunda da ısrarlı olduklarını dile getirdi.

VW’den eylemlere saldırı

TİS görüşmelerine VW tekeli adına katılan Josef-Fidelis Senn, sendikayı ve işçileri “sükunete” davet etti. VW’de kimsenin mücadele etme, yok yere sorunları büyütme yanlısı olmadığını düşündüğünü söyleyen Senn, “Bu nedenle yapılan protestolar anlaşılır değil” dedi. TİS’lerin henüz geçerli olduğunu söyleyen Senn, “Hâlâ barış süresi içinde olduğumuz unutuluyor ve iş bırakma çağrıları yapılıyor. Bu eylemler görüşmeleri olumsuz etkilediği gibi aynı zamanda illegal eylemlerdir” dedi. Geçtiğimiz günlerde de benzeri eylemlerin yapıldığını söyleyen Senn, “Biz bu eylemleri doğru bilmiyoruz” dedi.

Başa dön

Gıda güvenliği sempozyumu

Uygulanan politikalar ile tarımı bitirilen gıda güvenliği elinden alınan Türkiye’nin “Tarladan sofraya gıda güvenliği” Ziraat Mühendisleri Odası, Gıda Mühendisleri Odası, Çankaya Belediyesi, TEMA Vakfı tarafından düzenlenen sempozyum ile masaya yatırılacak.

15-16 Ekim günleri Ziraat Mühendisleri Odası, Gıda Mühendisleri Odası, Çankaya Belediyesi, TEMA Vakfı tarafından düzenlenen “Tarladan sofraya gıda güveniliği” sempozyumunda tarımda ve gıda sektöründe yapılan düzenmeler ışığında Türkiye’nin gıda sorunu tartışılacak.

Başa dön