Ekonomi [18.12.03]

AKP Hükümeti, özel iletişim ve işlem vergileri, özel tüketim vergisi ve diğer dolaylı vergilerle bütçe gelirlerini yine işçi ve emekçiler üzerine yıktı. Öte yandan patronlara üst üste çıkardığı geniş vergi muafiyetleriyle ülkeyi sermaye için vergi cenneti haline getirdi.

Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, düzenlediği basın toplantısı ile son vergi düzenlemeleri konusunda bilgi verdi. Sermayeye getirdikleri onca teşvik ve kolaylıklar arasında, “Bazı mal ve hizmetlerdeki KDV oranlarının düşürülmesi, gecikme zammı oranlarının yüzde 7’den 4’e indirilmesi, vergi ve cezaların kredi kartı ile ödenmesi” gibi küçük esnafın da yararlanabileceği teşvikleri sıralayan Unakıtan, amaçlarının “kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınmasına yönelik düzenlemeler” olduğunu öne sürdü. 10 milyar liranın üzerindeki işlemlerin bankacılık sisteminden geçmesi zorunluluğu, kambiyo senetlerinin damga vergisinden istisna edilmesi, akaryakıt pompalarına yazar kasa konulması uygulamasını “kayıt dışı ile mücadele” olarak göstermeye çalışan Bakan, sermayeye yüzde10 dolayında vergi muafiyeti getirecek olan enflasyon muhasebesini çıkarmaktan da övgüyle söz etti. Bu yasayı sermayenin bugüne kadar tüm hükümetlerden istediğini ancak hiçbirinin cesaret edemediğini itiraf eden Unakıtan, “Her yemeğin bedeli var. Ama yiyemeden, ama ödemeden” dedi.

Yeni teşvikler geliyor

Yeni bir tasarı hazırlayarak Bakanlar Kurulu’na sunduklarını belirten Unakıtan’ın verdiği bilgilere göre tasarı ile vergi sistemi basitleştirilecek, yeni vergi teşvikleri gelecek. Halen uygulanan ve bu yıl sonunda süresi dolan vergi teşviklerinin süresi bir yıl daha uzatılıp, mali sisteme yönelik aracılık maliyetleri azaltılacak.

Deprem vergisi kalıcılaştı

Kamuoyunda deprem vergisi olarak adlandırılan özel iletişim vergisi kalıcılaştırıldı. Özel işlem vergisi cep telefonu aboneliğine bağlanırken, Çevre Temizlik Vergisi de su faturalarına aktarıldı. Verginin tutarı tüketilen su faturasına bağlanarak, verginin artışının tüketilen suya bağlı olarak artırılmasının önü açılmış oldu. Uçak biletleri üzerinden eğitime katkı payı adı altında alınan vergiler kaldırıldı. Motorlu Taşıtlar Vergisi artık ağırlık esasına göre değil, motor ve silindir hacmi ve yaş kriterlerine göre alınacak.

Açıklamasının ardından soruları yanıtlayan Unakıtan, getirilen bütün teşvik ve iyileştirmelerin sermayenin isteği doğrultusunda yapıldığı ve onlara verilen sözlerin tutulduğu belirtilerek, asgari ücretin vergi dışı bırakılmasına ilişkin sözün hatırlatılması üzerine, “ekonomiyi” gerekçe gösterdi. İş, işçi diye bir ayrıma gidilmemesini isteyen Unakıtan, alınan tedbirlerin ekonomiye yönelik olduğunu, asgari ücretin vergi dışı bırakılmasının söz konusu olmayacağını söyledi.

Unakıtan, ücret üzerinden alınan vergi oranlarını azalttıklarını ileri sürdü. Unakıtan, TİSK’in asgari ücretten alınan SSK prim oranlarının düşürülmesini istediğinin hatırlatılması üzerine de her şeyin hesaba dayandığını, 1500 doların altındaki bölgelerde işveren primlerinden vergi alınmayacağını söyledi. Unakıtan, bundan sonra da yeni düzenlemelerin geleceğini belirterek işveren çevresine “merak etmeyin” mesajı verdi.

SERMAYEYE TEŞVİKLER

Mali milat kaldırılarak, haksız zenginleşmenin kaynağının sorulması engellendi

Kâr payı üzerindeki vergi yüzde 65’den yüzde 45’e indirildi.

Basit usule tabi mükellefler KDV’den istisna edildi

‘Yatırım indirimi’ adı altında teşvik belgesi ve yüzde 19.8 olan stopaj vergisi kaldırıldı

‘Vergi barışı’ adı altında vergisini ödemeyenler ödüllendirilerek af getirildi,

Muhtasar ve KDV beyannameleri birleştirildi.

Zaten vergi vermeyen sermayeye, eğitim ve sağlık harcamalarını vergi matrahından düşürme olanağı sağlandı.

Okul ve sağlık tesisi yapıp devlete bağışlayanların, bu harcamalarını vergi matrahından düşürebilmeleri imkanı sağlandı.

Yurtdışında müteahhitler yapanların ülkeye soktukları paralardan hiçbir vergi alınmaması hükmü getirildi.

KDV iadelerinin SSK prim borçlarından mahsubunda kolaylık sağlandı. du.

YENİ VERGİ DÜZENLEMELERİ

Özel iletişim vergisi sürekli hale getirildi. Cep telefonu aboneliğinin tesisi sırasında alınan özel işlem vergisi, bu verginin kapsamına alındı.

Konutlara ait çevre temizlik vergisi su faturası ile tahsil edilecek. Verginin tutarı, tüketilen su miktarına bağlandı.

Vergi tahsilatının bütünüyle bankalar aracılığıyla yapılabilmesine imkan sağlamak üzere düzenleme yapma yetkisi alındı.

Eğitime katkı payı ve özel işlem vergisine tabi iş ve işlemler, mahiyetlerine uygun bir vergileme yapabilmek için, ilgili kanunlarda düzenleme yapıldı.

Beyannameler üzerinden alınan pay ve vergi, damga vergisi kanunu, şans oyunları üzerinden alınan pay ve vergi, gider vergileri kanunu kapsamına alındı.

Özel işlem vergisine tabi bazı iş ve işlemler için, yeni bir vergi getirilmedi. Söz gelimi, uçak biletleri üzerinden alınan pay ve vergi, cep telefonu abonelerinin her yıl ödedikleri vergi.

Eğitime ayrılan kaynağın azalmaması için, bazı vergilerden pay verilmesine yönelik düzenleme yapıldı.

Vize müracaatında bulunan vatandaşlardan “müracaat parası” veya “işlem parası” adı altında ücret tahsil edilmesi ve vize verilmese bile alınan bu paraların iade edilmemesi için Dışişleri bakanılığına yetki verildi.

Bu kapsamda ikamet tezkeresi harcının, kalınan süreye bağlı olarak alınacak.

Döviz kazandırıcı faaliyetlerle ilgili işlemlerde, 3505 sayılı kanunun gecici maddesiyle sağlanan ve süresi bu yılın sonunda biten istisna uygulaması, kalıcı hale getirildi.

Başa dön

Baydur’dan asgari ücret tehdidi

Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) Başkanı Refik Baydur, asgari ücreti makul oranlar üzerinde artırmanın işsizliğe, yatırımların azalmasına neden olacağını ileri sürdü. Üstü kapalı tehdit savuran Baydur, asgari ücretten alınan gelir vergisi ve SSK primlerinin yüzde 25 oranında azaltılması halinde hükümetçe önerilen asgari ücretteki artışın kabul edilebilir olacağını savundu.

Baydur’un açıklamaları, toplantıda tartışma konusu oldu. Baydur, halen 306 milyon lira tutarında olan brüt asgari ücretin işverene maliyetinin 427 milyon lira, Toplu İş Sözleşmesi uygulayan işyerlerinde ise ortalama maliyetin 619 milyon lira olduğunu ileri sürerek, 30 OECD ülkesi içinde istihdam vergileri yükünün en yüksek olduğu ülkenin Türkiye olduğunu savundu. “Bu maliyet yapısı yaşanırken ve işyerleri ayakta kalma mücadelesi verirken meselenin sadece net ücret yönünü ön plana çıkarmanın yeni sorunlar yaratacağını” iddia eden Baydur, “Net asgari ücrete eklenen her 25 milyon lira işverenin maliyetini 71 milyon lira artırmaktadır. Hükümetimizin 2004 yılı enflasyon hedefi yüzde 12’dir. Asgari ücret nedeniyle işverenin üzerine gelen yükü makul oranların üzerinde artırmak işsizliğin artmasına, yatırımların azalmasına, kayıtdışının büyümesine, enflasyonist baskı doğmasına, vergi ve prim ödemelerinde sorunlara, özel kesim ve kamu kesimi Toplu İş Sözleşmelerinin olumsuz etkilenmesine, asgari ücrete bağlı idari para cezalarının ödenemez düzeye çıkmasına, sonuçta tüm ekonomik dengelerin bozulmasına yol açacaktır” dedi.

Toplantıda tartışıldı

Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 1 Ocak 2004’den itibaren geçerli olacak asgari ücreti tespit etmek için 4’ücü kez bir araya geldi. Toplantıda herhangi bir rakam telaffuz edilmezken TİSK Başkanı Refik Baydur’un toplantıya yolladığı basın metni tartışıldı. Toplantıda medyada çıkan haberlerin değerlendirildiği belirtilerek rakam telaffuz edilmediği belirtildi.

Türk-İş Genel Mali Sekreteri Ergun Atalay, komisyona TİSK’in bir rapor sunduğunu söyleyerek “Biz aldığımız paraya bakıyoruz” dedi. TİSK temsilcisi Nihat Yüksel ise asgari ücret SSK primlerinin yüzde 25 oranında indirilmesini istediklerini belirtti. Komisyon, 25 Aralık günü toplanacak.

Başa dön