Dünya [24.04.03]

Iraklı Şiilerin Kerbela’daki güç gösterisi, Washington yönetimini tedirgin etti. Bush yönetimi yetkilileri, “Şiilerin bu ölçüde örgütlü ve güçlü olduğunu tahmin edemediklerini, Irak’ta Amerikan karşıtı bir rejimin yükselmesini önlemek için hazırlıksız olduklarını” belirttiler.

Washington Post gazetesi tarafından “Şii gücünün patlaması” sözleriyle nitelenen Kerbela buluşması, dün gerçekleşti. Kente gelen milyonlarca Şii, 35 yıldır ilk kez Hz. Hüseyin’in katledilmesi yıldönümünün 40. gününü andılar.

Törenlere katılan milyonlar; “İsrail’e hayır, Şiiliğe evet, Sünniliğe evet, İslam birliğine evet”, “Amerika’ya, Saddam’a ve tiranlığa hayır” sloganları attı.

Alternatif

konseyler

Şiilerin dünyadaki dini lideri Şeyh Ali Es Sistani, yayımladığı bildiriyle Irak’ta yabancı yönetimi reddetti. Es Sistani, Irak’ta anarşinin ve düzensizliğin sürdüğü bu dönemde Şiilerden, bu boşluğu doldurmak için doğru ve nitelikli insanların görevlendirilmesini istedi. Yasa ve düzenin sağlanması için her kentte bir konseyin kurulmasını isteyen Es Sistani, dini liderlerle o bölgenin sayılan ve sevilen isimlerinin asayişin sağlanmasına katkıda bulunmasını istedi.

Es Sistani, ülkeyi yönetecek hükümete müdahale etmeyeceğini de belirtti.

Amerikalılar zorda

Şiilerin gösterisi karşısında, Amerikalı yetkililer de Irak’ta kukla hükümet kurma planlarını gözden geçiriyor. Bir ABD Dışişleri yetkilisi, “Ortada karmaşık bir denklem var. ABD hükümeti, işlerin nasıl yürütüleceğine dair yeterince donanıma sahip değil. Herkesin odaklandığı nokta, Saddam Hüseyin’in devrilmesiydi. Kimsenin çıkıp da ‘İyi ama ne istiyoruz?’ diye sorduğunu sanmıyorum” diye konuştu.

Bu şaşkınlık, İran üzerindeki baskının artmasına yol açıyor. Geçtiğimiz hafta Time dergisi, “İranlı ajanların Güney Irak’ta olduğu” yönündeki iddialara yer verdi. İddialar, dün de New York Times’da yer buldu. Gazete, ajanların “Necef, Kerbela ve Basra’da İran lehine faaliyet yürüttüğünü” öne sürdü.

ABD’nin iddiaları

Amerikan istihbaratına dayanan New York Times, ajanlar içinde Irak İslam Devrimi Yüksek Konseyi’nin (IİDYK) askeri kanadını oluşturan Bedir Tugayları’nın da yer aldığını, bunların yanı sıra, İran Devrim Muhafızları özel birimlerinin de Irak topraklarında bulunduğunu iddia etti.

Amerikalı istihbaratçılar daha da ileri giderek, Kerbela’daki büyük buluşmanın “İran ajanlarının faaliyetleri için örtü olduğunu” söyledi. Bir yetkili, “Bedir Tugayları üyeleri üniformalarını yırtıyor, sivilleri giyiyor ve ortadan kayboluyorlar” dedi.

Başa dön

Galloway cadı kazanında

Arif Bektaş

İngiltere tarihinin en büyük savaş karşıtı eylemlerinde büyük rol oynayan, iktidardaki İşçi Partisi milletvekili George Galloway’e yönelik karalama kampanyası yoğunlaştırıldı. Galloway’e yapılan son suçlama, “Saddam rejiminden, gıda için petrol programı kapsamında maddi çıkar sağlamak” oldu.

Söz konusu suçlamaları yapan Daily Telegraph gazetesi; dünkü sayısında Saddam Hüseyin’in baş yardımcısından, Saddam’ın kişisel mesajını da içeren başka bir mektup daha ele geçirdiğini iddia etti. Gazetenin iddiasına göre, Saddam’ın mesajında Galloway’den gelecek para talebinin “geri çevrilmesi” isteniyor.

Amaç tasfiye

İngiliz basınında dün yer alan haberler, Galloway’in partiden tasfiye edilmeye çalışıldığını doğruluyor. Blair’in emri ile harekete geçen İşçi Partisi yönetimi, muhalif milletvekili hakkında soruşturma başlattı. Galloway’ın gelecek genel seçimlerde İşçi Partisi’nden aday olmasının engellenebileceği de söyleniyor.

Galloway’in Saddam ve gizli istihbarat örgütü Muhaberat’tan yılda en az 375 bin sterlin aldığı öne sürülmüştü. Daha da ileri giden İngiliz medyası; Galloway’in Meryem adlı Iraklı hasta çocuk adına kurduğu yardım fonundan, “Irak’a yaptığı yolculuğu karşılamak için para kullandığını” dahi öne sürüyor.

Suçlamalara yanıt

Galloway, suçlamalarla ilgili yaptığı açıklamada, hiçbir zaman para ilişkilerine girmediğini ve mücadelesine hiçbir sahtekârlığın engel olamayacağını belirtti.

ABD ve İngiltere’nin Irak’ta çıkarları için binlerce sivili katlettiğini hatırlatan Galloway, lüks bir hayatı olmadığını belirterek, “Böyle paralar aldımsa ortaya çıkar, nerede bu paralar?” diye sordu. Meryem Fonu’nun sadece kurucusu olduğunu, bu fonda imza yetkisine dahi sahip olmadığını ekleyen Galloway, fona hangi kurum ve kişilerin bağışta bulunduğunu da açık açık belirtti.

Galloway’in avukatı Davenport Lyons ise, sahte ve düzmece belgelerle müvekkilinin yıpratılmak istendiğini belirterek, karalama kampanyasını yargı yoluyla boşa çıkartacaklarını söyledi.

Parti tabanı sahip çıkıyor

Daha önce de The Sun gazetesinin saldırılarına uğrayan Galloway’e parti tabanından yoğun destek geldi. Milletvekiline, seçim bölgesi olan Glasgow-Kelvin’den tam destek gelirken, halk milletvekilini telefon, faks ve e-posta yağmuruna tuttu. Onlarca milletvekili de Galloway’e destek açıklaması yaparak, savaş karşıtlarına karşı yürütülen karalama kampanyasını protesto etti.

Savaş karşıtı hareketin liderlerinden siyaset bilimci Tarık Ali, suçlamaların asılsız olduğunu belirtti ve “Galloway bu suçlamaların altından kalkacak kadar desteğe ve güce sahiptir” dedi.

Savaş Karşıtı Koalisyon tarafından sahiplenilen Galloway, geçtiğimiz ay İşçi Partisi liderliğinden rahatsız olan partililerin yaptığı bir toplantıya katılmış ve “Bu parti katiller tarafından yönetiliyor. Bu parti içinde durarak, bu partiyi dönüştürebileceğimizi sanmıyorum” demişti. Bu sözler, partide yaşanacak bir bölünmeye liderlik yapabileceğini gösteriyordu.

Başa dön

Fransa’dan geri adım

Bush yönetiminin, Fransa’nın “Irak Savaşı’na karşı çıkmanın bedelini ödeyeceği” şeklindeki açıklaması, Paris’e geri adım attırdı. Fransız hükümeti; Irak’a yönelik BM ambargosunun kaldırılmasını isteyerek Washington’un çizgisine geldi. Fransa ayrıca; “kitle imha silahı arama çalışmalarının hem BM ekipleri, hem de ABD-İngiliz koalisyon ekipleri tarafından yürütülmesini” isteyerek bir “orta yol” önerdi.

Kritik bir ‘Evet’

ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, önceki akşam çıktığı bir televizyon programında, “ABD’nin Fransa ile ilişkilerini gözden geçirmesi gerektiğini” söyledi. Powell, Fransa’nın ABD’ye muhalefet etmesinin bir sonucu olup olmayacağı yönündeki soruya “Evet” yanıtı verdi, ancak ayrıntıya girmedi.

Üst düzey bazı Amerikalı yetkililer de, pazartesi akşamı bir toplantı yaparak Fransa’ya karşı alınacak tedbirleri konuştular. Adı belirtilmeyen bir yetkili, “Fransızlarla ilgilenmek için alternatif mekanizmalar yaratmaya çalıştıklarını, bu çabanın sadece NATO’da değil, geniş bir çerçevede için geçerli olduğunu” söyledi.

Paris’e karşı alınabilecek önlemler arasında, Fransa’nın Washington tarafından düzenlenecek toplantı ve forumlardan dışlanması ve NATO bünyesinde “olabildiğince yalıtılması” bulunuyor.

‘Ambargo bitsin’

Powell’ın tehdit dolu sözlerinden hemen önce, Fransa’nın BM’deki tutumunu değiştirdiği açıklandı. Paris’in BM Büyükelçisi Jean-Marc de la Sabliere, Irak’a yönelik BM ambargosunun derhal sona erdirilmesini istedi.

BM’deki diplomatlar, Fransız önerisinin “ticari ve yatırıma yönelik yaptırımların kaldırılmasını” öngördüğünü söylediler. Söz konusu yaptırımlar, 1990 yılında uygulamaya konulmuştu. Ancak, BM Güvenlik Konseyi’nin daha önce kabul ettiği kararlar, silah denetçileri komisyonu Irak’ın elindeki tüm “kitle imha silahlarının” tasfiye edildiğine dair rapor vermeden ambargonun kaldırılmamasını öngörüyor.

Hepsi ikiyüzlü

Irak’ın işgaline dek, ABD ve İngiltere ambargonun sürmesini isterken; Fransa, Rusya, Almanya ve Çin, ambargonun kalkması için hamleler yapıyordu. Ancak işgal, bu ülkelerin tutumunu tersine çevirdi. Şimdi ABD, Irak ile “iş yapmak” için ambargoların hemen kalkmasını istiyor. Diğer devletler ise, Irak pazarını kaybetme korkusuyla, ambargonun kalkmasını “BM’nin Irak’ta önemli rol oynaması” şartına bağlıyorlar. Ancak Washington, BM’ye böyle bir rol vermeye niyetli değil. ABD, özellikle işgalin gerekçesini oluşturan Irak’ın “kitle imha silahları”nın bulunması sorununa BM’yi karıştırmayacak.

Temkinli açıklamalar

Fransa’nın “sürpriz” açıklaması, Güvenlik Konseyi’nde veto hakkı bulunan Rusya ve Çin tarafından temkinli karşılandı. Rusya’nın BM Büyükelçisi Sergey Lavrov, “BM kararları uyarınca; yaptırımların kalkması için, tam ve nihai bir BM teftişi şarttır” dedi. Çin Büyükelçisi Wang Yingfan ise, “durumun net olmadığını” ifade etti.

Amerikalı yetkililer ise, Fransa’nın tutum değişikliğinin “tartışmanın doğru tarafına gelindiğinin göstergesi” olduğunu söyleyerek memnuniyetlerini ifade ettiler.

Başa dön