Dünya [25.12.02]

Amerikan yönetimi, “gerekirse aynı anda hem Kuzey Kore, hem de Irak’a saldırabileceğini” ilan ederek dünyaya yeni bir tehdit savurdu.

Önceki gün gazetecilere brifing veren Savunma Bakanı Donald Rumsfeld, Kuzey Kore hükümetine sert çıkarak, “ABD’nin Irak’a ve terörizmle mücadeleye odaklanmış olması nedeniyle Kuzey Koreliler fazla rahat davranmasınlar. Bu, büyük bir hata olur” diye konuştu. Rumsfeld şöyle devam etti: “Ordularımız, iki büyük bölgesel savaşı aynı anda yürütme kapasitesine sahip. Bir savaşta kesin olarak kazanır, diğerinde ise düşmanı bozguna uğratabiliriz. Kimse bundan kuşku duymasın.”Kuzey Kore, Bush yönetiminin işbaşına gelmesinden sonra yükselen tehditler karşısında nükleer programını tekrar faaliyete geçireceğini ilan etmişti. Bunun üzerine Amerikan hükümetinin tehditleri daha da tırmanış gösterdi.

Muhaliflere 9 milyon

Bu arada ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Iraklı rejim karşıtlarının eğitimi için 9 milyon doları serbest bıraktı. ABD Genelkurmay Başkanı Richard Myers, “Savunma Bakanı Donald Rumsfeld’in onayıyla, Iraklı muhaliflerin eğitimine 9 milyon dolar ayırdık. Eğitim çalışmaları ocak ayında başlayacak” dedi. Myers, “Iraklı casusların muhaliflerin arasına sızmamaları için gereken önlemlerin alınacağını” söyledi.

Macar hükümeti, geçen çarşamba, ABD’ye Taszar üssünde ocaktan itibaren Iraklı muhalifleri eğitme izni verdiğini açıklamıştı. Amerikan yanlısı muhaliflerin sadece Macaristan’da mı eğitileceği açıklanmadı.

ABD’ye uyarı

Önceki gün, ABD’ye ait bir casus uçağının Irak üzerinde düşürülmesinden sonra bir açıklama yapan iktidardaki Baas partisinin üst düzey yetkilisi Saad Kasım Hammudi, bu olayın ABD’ye bir uyarı olduğunu kaydetti.

Merkezi başkent Bağdat’ta bulunan Irak yanlısı Arap Halk Güçleri Kongresi Genel Sekreteri de olan Hammudi, AFP’ye yaptığı açıklamada, “İnsansız uçağın düşürülmesi, Irak’ı vurmak isteyen ilgili taraflara, savaşın bir gezinti olmayacağı mesajıdır. ABD ve İngiltere yeni bir budalalık ederlerse Irak’a saldırının bedeli çok ağırdır” diye konuştu.

Aziz: Hedef Araplar

Irak Başbakan Yardımcısı Tarık Aziz de, “ABD, sanki Arap dünyasını hedef alan bir dünya savaşı için asker topluyor” dedi. Bağdat’ta Afrika-Asya dayanışması amacıyla düzenlenen bir toplantıda konuşan Aziz, Körfez bölgesine ABD’nin asker yığdığına dikkat çekerek, “Sanki dünya savaşı için stratejik hazırlık yapıyorlar. Bu savaş, doğudan batıya Arap dünyasını hedef alıyor” ifadesini kullandı.

Denetimler sürüyor

Öte yandan, Irak’ta henüz bir “kitle imha silahı”na rastlayamayan BM silah denetçileri, Bağdat ve civarındaki 7 tesisi daha denetlediler. Bağdat’ta konuşlanan 109 denetçi, ara vermeden sürdürdükleri çalışmaları sırasında, denetimlerin başından bu yana Bağdat’ın güneyindeki en uzak yere gittiler.

Iraklı yetkililer, BM’nin silah denetim komisyonu UNMOVİC’in balistik uzmanlarının, daha önce açıklanmamış olan askeri bir üssü, Bağdat dışındaki askeri bir tesis ile kentin 30 kilometre güneyindeki bir başka tesisi daha denetlediklerini açıkladılar.

Yetkililer, biyolojik silah uzmanı denetçilerin ise, Bağdat’ın 25 kilometre batısındaki Ebu Garib’te bulunan bir veteriner okuluyla yine Bağdat’ın dışındaki bir gıda tesisini incelediklerini söyledi.

Uluslararası Atom Enerji Ajansı (IAEA) ekiplerinin de Bağdat’taki teknoloji üniversitesi ile Selahaddin elektronik şirketini denetledikleri belirtildi. BM silah denetçileri, geçen ay başlayan ve 4 haftadır devam eden çalışmaları süresince 150 civarında denetim yapmış bulunuyorlar.

GAZİLER DAVA AÇACAK

3 binden fazla Körfez savaşı gazisi, Irak’ın kitle imha silahları edinmesine yardımcı oldukları gerekçesiyle 50 kadar Avrupa firmasını dava etmeye hazırlanıyor.

Amerikalı Avukat Gary Pitts, savaşta Irak’ın kullandığı kimyasal silahlar yüzünden hastalanan ve hastalıkları henüz geçmeyen şikayet sahiplerinin isteği üzerine, sarin ve hardal gazlarıyla diğer kimyasal zehirlerin üretimi için Irak’a 80’li yıllarda gerekli kimyevi malzemeleri sağlayan 56 Avrupa firması hakkında dava açacaklarını bildirdi.

Avukat, Irak hükümetinin verdiği firmaların adlarının, Bağdat’ın BM’ye teslim ettiği listede de aynen geçtiğini söyledi.

Avukat Pitts, kimya şirketleri aleyhindeki davanın; Amerikalı, İngiliz ve Fransız gaziler adına üç aya kadar muhtemelen İngiltere’de açılacağını söyledi.

Başa dön

Avrupa ülkelerinde grev dalgası

Avrupa Birliği ülkelerinde uygulanan emek düşmanı politikalara karşı direniş giderek büyüyor. Kıtanın en büyük ekonomileri, 2003 yılı başlarından itibaren kamu sektöründe büyük bir grev dalgasıyla yüz yüze gelebilecekler.

Almanya, Fransa ve İtalya’daki işçi sendikalarının, ocak ayından itibaren grev kararları alması bekleniyor. Bu ülkelerdeki yüzbinlerce işçi; ücret artışı ve kamu sektörüne yeni yatırımlar yapılmasını talep ediyorlar. Portekiz ve İspanya’da çeşitli sektörlerde grevler, belli aralıklarla sürüyor. 1980’lerden bu yana grev yüzü görmeyen İrlanda’da da, kamu işçileri ile hükümet arasındaki toplu iş sözleşmesi görüşmeleri kesildi.

Yeni militanlık

İngiliz The Times gazetesinin “yeni işçi militanlığı” olarak nitelendirdiği bu dalganın “Euro bölgesi ülkelerini ekonomik durgunluğa itebilecek kadar büyük” olacağı söyleniyor. Avrupa hükümetleri, enflasyonu artırmamak gerekçesiyle ücret zammı taleplerini görmezden gelecekler. Bu durumda, milyonların katılacağı grevlerin ateşi yakılmış olacak.

Almanya’da halen görüşme masasında olan üç milyon kamu işçisi, yüzde 3’ün üzerinde zam talep ediyor. Dev sendika ver.di’nin bir diğer talebi, Doğu Almanya’daki ücretlerin Batı seviyesine yükseltilmesi.

Schröder zorda

Bu taleplerle başlayacak bir grev dalgasının, zaten zor durumda olan sosyal demokrat-yeşiller hükümeti için büyük bir sorun yaratacağı kaydediliyor. Şubat ayında ülkede yapılacak olan iki bölgesel seçim nedeniyle, böyle bir grev hükümetin “sonunun başlangıcı” dahi olabilir.

Gerhard Schröder liderliğindeki hükümet, işçilere önümüzdeki 20 ay için yüzde 0.9 ila 1.2 oranında komik zamlar önermişti.

Diğer yandan, Alman ekonomisi durgunluktan çıkma sinyalleri vermiyor. Gözlemciler, 2003’teki ekonomik büyümenin yüzde 1’in altında olacağına kesin gözüyle bakıyor.

Raffarin ateşle oynuyor

Fransa’da Jean-Pierre Raffarin liderliğindeki hükümetin ilk icraatları da, işçi ve emekçilerin haklarına yönelik saldırılardan ibaret oldu. Son olarak, emeklilik yaşının yükseltilmesi gündemde. Ülkenin üç büyük sendikası olan CGT, FO ve CFDT, “Amerikan sistemi” olarak nitelenen emeklilik fonlarının özelleştirilmesi girişimine karşı mücadele edeceklerini duyurdu. Üç sendika, ocak ayı sonlarında büyük bir miting düzenleyerek hükümeti uyaracaklar.

Fransa’daki emeklilik sistemine, çalışanlar aleyhine müdahale etmeye çalışan son hükümet, Alain Juppe liderliğindeki sağcı hükümet olmuştu. Bu hükümet, 1995-96 yıllarına yayılan dev grev ve gösterilerle devrildi.

İtalya’da genel grev

İtalya’daki işçi sendikaları da, ocak ayı içinde genel greve çıkıyor. Neofaşist Silvio Berlusconi liderliğindeki hükümetin işçi haklarına yönelik saldırılarını durdurmayı amaçlayan eylem, son 18 aydır yapılan üçüncü genel grev olacak.

5.5 milyon üyesi bulunan CGIL sendika konfederasyonunun başkanı Gugliemlo Epifani, 1994 yılındaki eylemleri hatırlatarak hükümeti uyarıyor.

İtalyan işçi ve emekçiler de, 1994 yılındaki grev ve gösterileriyle, Berlusconi’nin kurduğu ilk hükümeti yıkmışlardı.

İtalya’da son aylar içinde Fiat işçileri, nakliyat işçileri, kamu emekçileri başta olmak üzere milyonlarca emekçi greve çıktı.

İtalyan ekonomisi, son 10 yılın en kötü dönemini yaşıyor. Enflasyonun yıllık yüzde 2.8 ile Almanya ve Fransa’dan epey yüksek olduğu ülkede, 2002 yılında ekonomideki büyümenin “sıfır”

olacağı belirtiliyor.

ÜCRET TALEBİYLE AÇLIK GREVİ

Rusya’nın Sibirya bölgesinde bulunan Omsk kentinde, hava trafik kontrolörleri açlık grevine başladılar. Önceki gün başlayan eylemin amacının insanca ücret elde etmek olduğu öğrenildi.

Sibirya, Uzakdoğu ve Kafkaslar bölgelerindeki 2000 kontrolör, aynı gün bir protesto eylemi de düzenlediler. Yüzde 30 zam talep eden emekçilerin eylemine, Batı Rusya’dan katılım olmadığı görüldü. Bu bölgedeki hava trafik kontrolörleri, diğer bölgelerdekilerden daha yüksek ücret alıyorlar.

Hava Trafik Kontrolörleri Sendikası Başkanı Sergey Kovalyov, Moskova’nın 2250 kilometre doğusundaki Omsk’ta bulunan 30 kontrolörün açlık grevine başladığını açıkladı. Bu sayının iki katına çıkabileceği kaydediliyor. Nizhnevartovsk, Surgut, Novosibirsk, Syktyvkar ve Arkhangelsk kentlerinde de, eyleme katılımın tartışıldığı sendika toplantıları düzenlendiği öğrenildi. Rusya hükümeti, emekçilere en fazla yüzde 15 zam verebileceklerini bildirmişti. Sendika, bu teklifi reddetti.

Başa dön

Su cennetinde susuz kalanlar

Luke Harding

Eğer oturduğu evin altından akan lağımı görmezden gelirseniz, Sefali’nin kulübesinin dışarıdan görünüşü size çok şiirsel gelebilir. Gün batımında dış kapısının önünde yusufçuklar turkuaz göle karşı salınırlar. Dayanıksız bambu evinin önündeki dar yoldan kağnılar, karın tokluğuna çalıştığı şeker dükkânına gider gelir. Burası belki de dünyanın en bakımsız, harabe ve inadına, en güzel şehri Dakka. Bangladeş’in başkenti, 12 milyon insana evsahipliği yapıyor. Nüfusun dörtte biri, tahmin bile edilemeyecek kadar kötü koşullarda yaşıyor. Bu 3 milyon insanın arasında, şehrin sayısız kontrolsüz bölgelerinden biri olan Mirpur’a taşınan Bayan Sefali de var. İki odalı küçük kulübesi, onlarca benzerinin yanına inşa edilmiş. Mirpur gibi yerleşim alanları, Dakka’nın zümrüt yeşili gölünün üstünde kalan küçük bir bölüme kurulu.

Asma tuvalet sistemi

“Bir hafta önce öyle bir yağmur yağdı ki, evimi su bastı, Dizlerime kadar su vardı” diyor Sefali. Ancak Mirpurluların yaşamını su cehennemine çeviren şey, yalnızca şiddetli yağışlar değil. Asıl sorun bölgede sağlık hizmetinin bulunmaması. Sefali ve ailesinin tuvaleti yok. Bunun yerine, yakınlarındaki göle bağlanan bir çukuru kullanıyorlar. Komşularından bazıları “asma tuvalet” sistemini keşfetmişler. Suyun birkaç metre üstüne kurulu, üzeri kumaşlarla örtülü derme çatma bir kulübe. Sefali’nin evine giden küçük dar sokaktan geçerken 10 kişilik ailelerin üst üste yaşadığı dört ya da beş kulübe görürsünüz. Koku berbat. Evin giriş kapısının önünde, içme suyunun birkaç metre ötesinden akan insan dışkıları sizi karşılıyor. Bölge halkı gölü umumi tuvalet olarak kullanmaya mecbur kalıyor. Aynı suyu; kullandıkları kap kacağı, giysilerini yıkamak ve banyo yapmak için kullanıyorlar. Sefali, “Biliyoruz, bu su banyo yapmak için iyi değil ama yapacak bir şey yok” diyor.

Başkent Dakka’nın kırsal bölgelerinde yaşayan insanlar arasında salgın hastalıkların artması çok da şaşılacak bir şey değil. Yağmurlu mevsimlerde jor hastalığına yakalanıyorlar, halsiz bırakan bir ateşli hastalık türü bu. Tabii bir de ishal, dizanteri ve verem var. Sefali’nin her iki çocuğu da uyuz olmuş ve kocası da ince hastalığa yakalanmış. Sefali, “Komşumun çocuğu geçenlerde veremden öldü” diyor. Şehirde sağlıklı görünen tek canlı, çukurlarda yaşayan sazanlar.

Bangladeş dünyanın en fakir, çökmüş, bakımsız ve nüfusun yoğun olduğu ülkelerinden biri. Sefali ve komşularının problemlerini yaşayan milyonlarca insan var.

Yerli su ağaları

Bangladeş’te su bolluğu var. Ülkenin büyük bir bölümü Ganj ve Brahmaputra nehirleriyle sulanan büyük bir delta. Ama var olan suyun büyük bölümü kirli. Bangladeş 1971’de bağımsızlığı kazanmasından bu yana, Batılı şirketler, özellikle kırsal kesimlerde binlerce kuyu inşa etti. 1990’ların ilk yıllarında bu kuyularının çoğuna bölgede var olan arseniğin karıştığı öğrenildi. Ölenlerin sayısı tam olarak bilinmiyor, ama 50 milyon insanın arsenikten zehirlendiği tahmin ediliyor. Ülkenin 129 milyon olan nüfusunun yarısı yoksulluk sınırının epey altında yaşıyor. Onları Dakka ve Bangladeş’in ikinci liman kenti olan Chittagong’ın kırsal bölgelerine ve Mirpur gibi yerleşimlere sürükleyen şey, iş bulma umudu. Yakın bir zamana kadar kadınlar camilerden su taşıyordu. Diğerleri ise fakirleri sömürmekte uzmanlaşmış Maastaan’dan (yerel ağalardan) şişirilmiş bedeller karşılığında su alıyorlardı.

Şehir su yönetim kurulu, su politikasını gözden geçirmeye karar verdi.

Tapu yoksa su yok!

Tapusuz gecekondularda yaşayan kişilere su verilmemesi gerektiğini öne sürdüler. İngiliz yardım kuruluşu “Su Yardımı”, Sefila’nın evine birkaç kilometre uzaklıkta, ortak kullanıma açık bir su kuyusu açılması sözü aldı. Hatta Mastaani, su kaynağını yerli kadınların kontrol etmesi konusunda bile ikna edildi. Mirpur’da bir şeyler değişiyor, ama halen sağlık koruması yok. Kuyular tulumbayla çalışıyor. Su kuyusunu doldurmak için kadınlar 50 paisa (yaklaşık 8500 lira) topluyor. Çoğu zaman tulumbayı 250 kişi kullanıyor.

Dakka’nın tek lağım arıtım sistemi bozuldu. Zengin fakir herkes, ülkenin pislik içinde kaosa sürüklendiğini düşünüyor. Su Yardımı’nın Bangladeş sorumlusu Timothy Claydon, “Yoksulları bir kenara bırakın; orta sınıfın ve zenginlerin bile altyapı sorunu var. Milyonlarca insan insanlık dışı koşullarda yaşıyor” diyerek durumu özetliyor.

(The Guardian)

Başa dön