Ekonomi [22.12.02]

www.evrensel.net | istatistik | arşiv

| linkler | posta

Ana Sayfa

Gündem

İşçi-Sendika

Ekonomi

Politika

Dünya

Kültür-Sanat

Medya

Toplum-Yaşam

Spor

Köşe Yazıları

Kumar krallarına müjde!
AKP hükümeti 180 bin küçük esnafı ve ticaret erbabını vergi borcundan kurtarmak için “Vergi Barışı Projesi” hazırladığını iddia ediyor.

Eğitime ABD müdahalesi
Türkiye’nin de taraf olduğu Hizmet Ticareti Genel Anlaşması’nın (GATS) genişletilmesi görüşmeleri devam ediyor.

ABD’nin petrol rezervi bitiyor
İngiliz petrol şirketi BP uzmanlarının yaptığı değerlendirmede, dünyanın önde gelen petrol rezervinin ömrü hesaplandı.

Kumar krallarına müjde!

Hükümet, “Vergi Barışı Projesi” ile kriz nedeniyle vergi borcu bulunan 180 bin esnafın ve ticaret erbabının affedileceğini iddia ediyor. Ancak bu dosyaların içinde en kabarık borcu olanların başını kumarhane sahipleri çekiyor. İlk 22 özel kuruluşun toplam borcunun üçte biri iki kumarhane sahibine ait. Ayrıca milyarlarca liralık borçları ile Jet Pa ve Sabah Grubu da bu aftan yararlanacak şirketler arasında ön sıralarda.

AKP’nin hazırladığı ve yaklaşık 10 katrilyon liralık verginin tahsilatını sağlayacağını öne sürdüğü vergi affı tasarısının gerçekleşmesi halinde, bu aftan en çok vergi borcu takan büyük şirketler yararlanacak.

Büyükler yararlanacak

Türkiye’nin vergi gelirlerinin yüzde 45’ine yakınını toplayan İstanbul’da vergi borçluları üzerine İktisatçı Mustafa Sönmez’in yaptığı bir araştırma, çarpıcı bir gerçeği ortaya koydu. Affa uğrayacakların başını 22 özel firma çekiyor.

İstanbul’da 6170 mükellefin, Vergi Usul Kanunu hükümlerine tabi vergi, resim, harç, fon payı, vergi cezaları, gecikme faizi ve gecikme zamları itibariyle 5.1 katrilyon lira vergi borcu bulunuyor. İstanbul Defterdarlığı’na en çok borçlu 50 mükellefin borç toplamı 3.8 katrilyon lira. Bunların 28’i kamu kuruluşu ve borçları 3.1 katrilyon. İlk 50 borçlunun 22’si ise özel kuruluş ve borçları 1 katrilyon lira dolayında. 30 milyar liranın üstünde borcu olan mükellef sayısı ise 6120 ve onların da 803 trilyon lira borçları var.

Özkan ve Topal’a af

Bu durum, vergi affının esas olarak en borçlu 50-100 firmayı kurtaracağı anlamını taşıyor.

İstanbul Defterdarlığı’ndan edinilen bilgilere göre, en borçlu 22 özel kuruluşun borçlarının üçte biri iki kumarhane sahibinin. Princess Otelleri’nin sahibi ve eski kumarhane işletmecisi Sudi Özkan’a ait değişik şirketler, toplam 180 trilyon lira vergi borcu ile ilk sıralarda yer alıyor Kumarhaneci Sudi Özkan’ı diğer bir kumarhane işletmecisi izliyor. Vergi borcu olanlar listesinde öldürülen Ömer Lütfi Topal’a ait değişik şirketlerin toplam vergi borcu 137 trilyon lira. Aftan yararlanacak diğer kumarhaneciler ve vergi borçları ise 9.4 trilyon lira ile TGİ, 16.1 trilyonla Leisure İnvestment ve 6 trilyon lira borçla Regal.

Fadıl da sırada

Aftan yararlanacak diğer bir isim Fadıl Akgündüz. İstanbul Defterdarlığına Jet Pa’nın 16 trilyon lira, Fadıl Akgündüz’ün de 15 trilyon lira borcu var. Sabah Grubu da en çok vergi borçluları listesinin üst sıralarında. Satel’in ve Sabah’ın 22 trilyon lira borçları var.

Öte yandan vergi borçlusu şirketlerin af beklentisiyle ödemelerini erteledikçe erteledikleri belirlendi. 2000 yılında en çok borçlu 100 mükellefin toplam borcu 2.6 katrilyon lira iken bu yıl ise, ilk 50 sırada yer alan mükelleflerin toplam borcu 3.8 katrilyon lirayı aştı.

Eğitime ABD müdahalesi

Türkiye’nin de taraf olduğu Hizmet Ticareti Genel Anlaşması’nın (GATS) genişletilmesi görüşmeleri devam ediyor. Cenevre’de 4 Aralık günü yapılan toplantıda ABD’nin eğitim sektörü ile ilgili talepleri resmileşti. ABD, Türkiye’nin de içinde bulunduğu pek çok ülkeden, eğitim alanında devlet okullarına verilen teşvikin yabancı, özel eğitim şirketlerine de sağlamasını istedi. 2000 yılı Ocak ayından bu yana 15 günde bir yapılan toplantılarla süren görüşmelerde taraf ülkelerin talepleri tartışılıyor. Görüşmelerde belirlenen talep listeleri, 31 Mart 2003’e kadar tamamlanarak tüm üye ülkeler tarafından Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ)’ne teslim edilecek. Kesinleşen talep listeleri Eylül 2003’de gerçekleştirilecek DTÖ Bakanlar Konferansı’nın gündem maddeleri arasında olacak.

ABD’nin talepleri

Son Cenevre toplantısında ABD’nin eğitim sektörüne ilişkin diğer ülkelerden talepleri resmileşti. Görüşmelerde taahhütlerde mutabık kalan ülkeler, eğitim kalitesinin sağlanması iddiasıyla hükümet içi veya hükümet dışı inceleme, değerlendirme yapmakta ve diğer ülkelerle işbirliğine gitmekte serbest olacaklar.

ABD’nin resmileşen taleplerine göre, hükümetler devlet okullarına vermiş oldukları parasal desteği aynı miktarlarda yabancı, özel eğitim şirketlerine de sağlamak durumunda. ABD’nin talepleri bunlarla da kalmadı. GATS dahilinde olmayan yükseköğrenim, ikinci öğrenimin sonrasında, üniversiteye giriş ya da üniversiteye devam ederken ders geçmek; kişisel becerileri arttırmak; işle ilgili olarak alınan tüm kursların eğitim sektörü içinde tanımlanmasını istedi. Bunun yanı sıra staj, sınav hizmetleri, sınav soruları, sınav gözetmenliği, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi gibi tüm alanların da açılmasını talepler listesine aldı. Yabancı şirketlere açılmamış tüm eğitim hizmetlerinin açık hale getirilmesinin yanı sıra ABD, devletin yabancı şirketlerle kendi şirketlerine eşit muamele ilkesine uygun olarak davranılmasını ve piyasalara girişin sağlamasını istedi.

ABD’nin tek tek ülkelere yönelik talepleri ise ayrı bir liste ile ülkelere iletildi. Bu ülkeler arasında en fazla talepte bulunulan ülke Çin. Ancak Türkiye’nin de aralarında bulunduğu, AB devletleri ile aday ülkeleri de ABD’nin taleplerinden nasibini aldı.

ABD, Türkiye’den yabancı öğretmenlerin sadece yabancı öğrencilere eğitim vermesini düzenleyen hükmün iptal edilmesinin yanısıra yüksek eğitim ve iş eğitimi ile ilgili piyasaların önündeki tüm engelleri kaldırmasını talep etti.

ABD’nin petrol rezervi bitiyor

İngiliz petrol şirketi BP uzmanlarının yaptığı değerlendirmede, dünyanın önde gelen petrol rezervinin ömrü hesaplandı. Buna göre Irak’ın 129 yıl, Kuveyt’in 128 yıl, Suudi Arabistan’ın 85 yıl, İran ve Azerbaycan’ın 67 yıl, Rusya’nın 20 yıl, Türkmenistan’ın 12 yıl ve ABD’nin 10 yıllık rezervleri bulunuyor. Sadece 10 yıllık petrol rezervi kalan ABD’nin neden ısrarla Irak’a saldırmak istediği bu rakamlar ışığında daha net görülebiliyor.

“BP Statiscal Review of World Energy”de yayınlanan habere göre, Irak petrol rezervleri açısından 112.5 milyar varil ile ikinci sırada yer alırken, ilk sırada 261.8 milyar varille Suudi Arabistan bulunuyor. Rezervler açısından Kuveyt’in 98.6, İran’ın 89.7, Rusya’nın 48.6 milyar varil ham petrolü bulunduğu tahmin ediliyor. Dünyadaki petrol tüketimi günde ortalama 77 milyon varil olarak görünürken, sanayileşmiş ülkeler de, olası bir kriz sırasında kullanmak üzere petrol depoluyor. Washington ProFiles ajansının haberine göre ise Ekim 2002’de 26 ülkenin petrol ihtiyatları 1.3 milyar varile, özel şirketlerin elindeki petrol ihtiyatları ise 2.5 milyar varile ulaştı.

IMF çok şey istiyor
Noel tatili için Türkiye’den ayrılan IMF heyeti, “4. Gözden Geçirme Çalışmaları” çerçevesinde ileri sürdükleri şartların ivedilikle yerine getirilmesini istedi. IMF Türkiye Temsilcisi Odd Per Brekk, 2003 yılı ve ötesi için politika çerçevesini tamamlamalarını beklediklerini bildirdi. Açıklamasında, Türkiye’de 2002 yılı ekonomik büyümesinin daha önce tahmin edilenden daha yüksek, enflasyon oranının ise daha düşük düzeyde olacağını iddia eden Brekk, özelleştirmelerin hızlandırılmasını, kamu iktisadi kuruluşlarındaki personel sayısının azaltılmasını ve vergi reformunun bir an önce hayata geçirilmesini beklediklerini ifade etti.

Hem özelleştiririm hem desteklerim
Dünya Kooperatifçilik günü kutlanıyor. Her yıl 21 Aralık’da kutlanan gün nedeniyle bir açıklama yapan Tarım ve Köyişleri Bakanı Sami Güçlü, seçim bildirgelerindeki kooperatiflerin özerkleştirme adı altında özelleştirileceği sözlerini unutarak, kooperatiflere devlet desteğinin devam edeceğini iddia etti. Güçlü, kooperatifçiliğin çitfçi lehine fiyat oluşumunu sağladığını ifade ederek, çiftçinin hayat standartının yükseltilmesinde önemli yeri olduğunu belirtti. Kaynak tüketen değil, kaynak üreten kooperatiflerin destekleneceğini kaydeden Güçlü, kooperatiflere ayrılan kıt kaynakların artırılması için gerekli çalışmaların yapılacağını öne sürdü.

Soros’a rekor para cezası
Fransa’da son yılların en büyük borsa skandalıyla ilgili davada Paris Mahkemesi, Amerikalı borsa spekülatörü George Soros’u rekor miktarda para cezasına çarptırdı. Paris Mahkemesi, dün yapılan duruşmada Soros’u 2.2 milyon Euro para cezası ödemeye mahkûm etti. Soros’un avukatı, müvekkiliyle konuştuktan sonra karara itiraz için bir üst mahkemeye başvurup başvurmayacaklarına karar vereceklerini söyledi.

Bize ulaşmak için;

Tel: +90 212 665 69 36 (6 hat) Fax: +90 212 665 69 43 - 44 E-mail: posta@evrensel.net