Gündem [26.06.02]

Anayasa Mahkemesi, bankacılık ile ilgili düzenlemeler içeren 4743 sayılı yasanın bir maddesindeki 3 fıkrayı iptal etti. Kararın yürürlüğe girmesi için 6 ay süre verildi. İptal edilen düzenlemeler, özerk kurul, üst kurul ve bunlara bağlı kurumların Sayıştay’ın denetimi dışına çıkarılmasını düzenliyordu. Anayasa Mahkemesi’nin Yapı Denetimi Yasası hakkındaki kararını bugün açıklaması bekleniyor. RTÜK Yasası ise yarın görüşülecek.

Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Haşim Kılıç, heyetin öğleden sonraki toplantısının ardından alınan kararları açıkladı. Kılıç, 4743 sayılı yasanın bazı maddelerinin DYP tarafından iptali istemiyle açılan davayı karara bağladıklarını söyledi.

Kılıç’ın verdiği bilgiye göre, yasanın “Denetim” başlığını taşıyan 7. maddesinin 1., 3. ve 4. fıkraları Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildi. Bu iptal kararının yürürlüğe girmesi için de kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından sonra 6 aylık bir süre verildi. Dolayısıyla yürürlüğü durdurma istemi de reddedildi.

Bazı maddelere onay

Başkanvekili Kılıç, aynı yasanın 6. maddesiyle 4603 sayılı yasanın geçici birinci maddesinin 3. fıkrasını değiştiren düzenleme, 7. maddenin 2. fıkrası ve geçici birinci maddenin 2. ve 3. fıkralarının iptal isteminin ise reddedildiğini bildirdi. Yasanın 6. maddesi Ziraat, Halk, Emlakbankası’nda 31 Aralık 2002 tarihinden sonra özel hukuk hükümlerine tabi olmayan personelin çalıştırılamayacağını öngörüyor. İptal istemi reddedilen 7. maddenin 2. fıkrası da özel kanunlarla kurulmuş kamu tüzel kişiliğini, idari ve mali özerkliği haiz kurul, üst kurul ve bunlara bağlı kurumların faaliyetleri hakkında yıllık raporun her yılın mayıs ayı sonuna kadar Bakanlar Kurulu’na sunulmasını ve bu kurul ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin olarak yılda bir defa TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nun bilgilendirilmesini öngörüyor.

Yasanın geçici birinci maddesinin 2. ve 3. fıkraları da Ziraat, Halk ve Emlakbankası’nın yönetim, denetim ve tasfiye kurulu üyelerinin bu kanun ve 4603 sayılı yasa hükümleri çerçevesinde yaptıkları işlemlerden dolayı hukuki sorumluluklarının bankacılık sektöründe faaliyette bulunan özel bankaların yönetim, denetim ve tasfiye kurullarına uygulanan özel hukuk hükümlerine ve mevzuata tabi olmalarını içeriyor. Bu üç bankanın yönetim, denetim ve tasfiye kurulu üyelerinin ceza ve idare hukuku bakımından memur sayılamayacaklarını öngörüyor.

Yapı denetimi ve RTÜK

Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Kılıç, Yapı Denetim Hakkında Kanun’un bazı maddelerinin iptali istemiyle açılan davayı görüşmeye başladıklarını, bu konuda bugün bir karar verilebileceğini söyledi.

Kılıç, RTÜK yasasının 13 maddesinin iptali istemiyle 119 milletvekilinin açtığı davada ise yürürlüğün durdurulması istemini yarın günü görüşeceklerini bildirdi.

Başa dön

TEKEL işçileri Ankara’dan boş döndü

Bakanlar Kurulu Kararı ile fabrikaları 30 Haziran’da kapatılacak olan İzmir TEKEL işçileri Ankara’ya gelerek, 26 yıl önce temeli atılan Manisa Akhisar TEKEL Fabrikası açılana kadar fabrikalarının kapatma kararının ertelenmesini istediler.

İzmir TEKEL Fabrikası’nın kapatılmasına karşı yaklaşık 15 gündür eylemlerle tepkilerini ortaya koyan Tek Gıda-İş üyesi işçiler, dün de Ankara’ya gelerek DSP Genel Başkan Yardımcısı Rahşan Ecevit ile görüştü. Sabah saatlerinde Ankara’ya ulaşan çoğunluğu kadın olan 215 işçi, polisler tarafından bir süre Etimesgut’da bekletildi. Daha sonra Hipodrom’a getirilen işçiler, DSP genel merkezi ile görüşmeleri sonucu, saat 10.00 için alınan randevunun saat 11.15’e ertelendiğini öğrendi.

Polis eşliğinde DSP Genel Merkezi’ne gelen işçiler, yaklaşık 1 saat güneşin altında Rahşan Ecevit’in gelmesini bekledi.

Daha sonra Hipodrom’a getirilen işçiler, DSP genel merkezi ile görüşmeleri sonucu, saat 10.00 için alınan randevunun saat 11.15’e ertelendiğini öğrendi. Polis eşliğinde DSP Genel Merkezi’ne gelen işçiler, yaklaşık 1 saat güneşin altında Rahşan Ecevit’in gelmesini bekledi. Sendika şube yöneticileri bekleme sırasında, işçileri sıraya sokarak hazır olda beklemelerini sağladı. Yöneticiler, belirli sloganlar dışında slogan atılmasına da izin vermedi. Daha sonra, Rahşan Ecevit, işçileri selamlayarak genel merkeze girdi. Ecevit’in ardından Tek Gıda-İş Ege Bölgesi Teşkilatlanma Sekreteri Mehmet Karataş ve bir grup TEKEL işçisi genel merkeze alındı. Görüşmenin ardından açıklama yapan Karataş, “Rahşan Hanım’dan, 30 Haziran’da kapatılma kararı alınan fabrikamızın, temeli Bülent Ecevit tarafından atılan Akhisar TEKEL Fabrikası açılana kadar kapatılmamasını istedik. Eğer bu isteğimiz kabul edilmezse fabrikanın kapatma kararının yılbaşına kadar ertelenmesini istedik” dedi. Rahşan Ecevit’in Bülent Ecevit’e konunun iletileceğini söylediğini aktaran Karataş, Başbakan Ecevit’in konuyu çözeceklerine inandıklarını söyledi. İşçiler de “Rahşan ana hayırlı haber yolla” sloganları ile Rahşan Ecevit’in açıklama yapmasını bekledi. Açıklamaya yapmayan Rahşan Ecevit’in binadan ayrılmasının ardından, işçiler de otobüslerine binerek, elleri boş İzmir’e döndüler.

Başa dön

İşkence makinesi işliyor

Hacer Yücel

İşkence, insana yöneltilen en kabul edilemez saldırılardan biri olarak varlığını sürdürüyor. Kişiyi konuşturmak ya da yıldırmak amacı taşıyan işkencenin, bedene elektrik verme, tazyikli suya tutma, falakaya yatırma, askıya alma ve tecavüz gibi birçok çeşidi uygulanıyor. İşkence Mağdurları ile Dayanışma Günü olan 26 Haziran’da, işkencenin bir muhasebesi yapıldığında en sistemli uygulanan yöntemlerden birinin taciz ve tecavüz olduğu ortaya çıkıyor.

Cinsel taciz ve tecavüze uğrayan kişilerin cinsiyeti ise hiç önem taşımıyor. Çünkü erkekler de bu tür uygulamalarla sık sık karşı karşıya kalabiliyor.

Gözaltında Cinsel Taciz ve Tecavüze Karşı Hukuki Yardım Projesi tarafından Nisan 2002 tarihinde hazırlanan rapor, bu işkence yönteminin yaygınlığını, kimler tarafından yapıldığını gözler önüne seriyor. Hukuki yardım almak için başvuran 155 kadın üzerinden hazırlanan rapora göre, tecavüze maruz kalanlardan en genci 10, en yaşlısı ise 67 yaşında.

Kadınlardan 117’si Kürt

Suçu işleyenlerin dağılımı ise devlet kurumları içinde işkencenin ne kadar yaygın kullanıldığını gözler önüne seriyor. Buna göre bu suçu işleyenlerden 111’inin faili polis, 32 olayın faili asker ve jandarma. 3 vakanın faili özel tim, 6 vakanın faili korucu, 9 vakanın faili infaz koruma memuru, 2 vakanın faili ise itirafçı.

Türkiye’de siyasi kimliği ya da Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yaşadığı için gözaltına alınarak cinsel taciz ve tecavüze maruz kalan kadınlardan 117’si Kürt, 30’u Türk, 1’i Alman, 4’ü Romen, 1’i ise Bulgar. Hukuki yardım almak için başvuran 155 kadından 65’inin dosyaları rafa kaldırılmış. Eldeki veriler işkence mağdurunun, mağduriyetinin gözaltından çıktıktan sonra da devam ettiğini gözler önüne seriyor. Buna göre, korktuğu için hukuki işlem istemeyenlerin sayısı 32. Kadınların hukuki işlem istememelerinin birinci nedeni, ailenin ve toplumun bu duruma nasıl tepki vereceği korkusu, ikinci nedeni ise tekrar gözaltına alınmak ve işkenceye maruz kalmak korkusu.

Dava devam ederken vazgeçenlerin sayısı ise 9. Vazgeçmenin nedenlerinden en önemlisi ise mağdura failler tarafından uygulanan baskı. Bu 65 dosya içinde mahkeme kararı ile sonuçlanan tek bir dava bulunuyor. Bu davada da fail 10 ay hapis cezası almış, ancak cezası ertelenmiş. Tecavüz sonucu hamile kalan 3 kadından birinin çocuğu yaşarken diğer ikisinin çocukları ölmüş. Tecavüz sonucu intihar eden kadın sayısı ise 2. Bir işkence yöntemi olan cinsel taciz ve tecavüze maruz kalan kadınlardan suç duyurusunda bulunan 30’u ise uğradıkları yoğun baskı sonucu Türkiye içinde başka bir ile taşınmak zorunda kaldı.

Başa dön

Bulaşıcı hastalık alarmı

Eyüp Seyrek

OHAL koşullarında yaşamaya mahkûm edilen, yasakların ve baskıların ardından göçe zorlanan bölge halkı, bir yandan da sağlık sorunlarıyla boğuşuyor. Yaşanan göçlerle birlikte, büyük ve küçükbaş hayvan besiciliğinin şehir merkezlerine kaydırılmasıyla, halk arasında “Malta Humması” olarak bilinen süt, peynir et ve sakatatlardan insanlara geçen “Bruselloz” hastalığının yaygınlaştığı ortaya çıktı.

Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Antep, Kilis, Mardin, Siirt ve Urfa illeri ile bu illere bağlı ilçelerde, yaklaşık 10 milyon insanın hayatlarını olumsuz yönde etkileyen ateşli ve bulaşıcı hastalıklardan Brucella, Tifo, Paratifo ile bağırsak enfeksiyonları, bölgede hasta sayısında artışa neden oldu.

Bu hastalıklar nedeniyle devlet hastaneleri ile sağlık ocakları önünde kuyruklar oluşuyor. Hastalar, hasta çokluğu nedeniyle muayene olmadan geri dönmek zorunda kalıyor. Hastalar, özel hastanelere gitmek zorunda bırakılmalarına ve kendilerinden 30 ile 50 milyon arasında muayene ücreti istenmesine tepki gösteriyorlar.

Urfa’da, devlet hastaneleri ve sağlık ocaklarında yapılan muayenelerin ise geçen yıla oranla yüzde 40 arttığı açıklandı. Viranşehir Devlet Hastanesi İç Hastalıklar Uzmanı Dr. Ender Güven, konu ile ilgili sorularımızı yanıtladı.

Brucella, Tifo, Paratifo, Tifüs ve bağırsak enfeksiyonlarında artış olduğunu belirtiyorsunuz. Bu hastalıklar hakkında bilgi verebilir misiniz?

Bu hastalıklar gittikçe yaygınlaşmaya başladı. Özellikle Akdeniz Humması ya da ‘Brucelloz’ olarak bilinen hayvansal gıda maddelerinden insanlara bulaşan hastalıklarda korkunç derecede artış var. Bölgede, şehir içi hayvan besiciliği oldukça yaygın. Çeşitli hastalıklar taşıyan ve sınır ötesinden Türkiye’ye sokulan ticari amaçlı hayvanlar veteriner hekimlerin kontrolünden geçmiyor.

Avrupa ülkelerinde baş gösteren deli-dana vakası nasıl ki yıllar geçtikten sonra ortaya çıktı ise bizde de bu vaka öyle. Bu hastalıkların tedavisininde de sorunlar yaşanıyor. Bölge bazında bu tür hastalıklarla ilgili olarak istatistiki bilgiler ise arşivlenmiyor. Sadece, İl Sağlık Müdürlükleri’ne hastanelerden gönderilen raporlar dikkate alnıyor. Bu tür hastalıklarla ilgili olarak serbest çalışan doktorlardan da, hasta verileri alınması gerektiği düşüncesindeyim.

Halk arasında Malta ya da Akdeniz Humması olarak bilinen Bruselloz hastalığı ateşli ve bulaşıcı bir hastalıktır. Bu hastalığın belirtileri, yüksek ateş, titreme, terleme, halsizlik ve ağrıdır. İnsanda hastalığa neden olan bakteriler, keçi ve koyundan geçen Brucella Melitensis, domuzdan geçen Brucella Suıs ve sığırdan geçen Brucella Abortus’tur. Hastalık, halk sağlığı açısından ciddi sorunlar yaratmasının yanı sıra, besicilik ve hayvancılıkta da önemli ekonomik zararlara yol açar. Sığırlarda görülen Malta Humması (Bang hastalığı) gebe hayvanlarda düşüğe neden olur ve süt veriminde azalma olur. Brucella cinsi bakteriler, ileri derecede yayılma yeteneğine sahip olduğundan, hastalık hayvandan hayvana hızlı bulaşır.

Nasıl bulaşır?

Malta Humması, hayvandan insana doğrudan ya da dolaylı yollarla bulaşır. İnsandan insana bulaşması çok ender görülür. Tam olarak anlaşılmamış nedenlerle çocuklar hastalığa erişkinlerden daha dirençlidir. Hasta hayvanların tedavisinde kullanılabilecek güvenilir bir ilaç yoktur.

İnsanda akut Malta Humması’nın tedavisinde; sülfonamit, tetrasiklin ve streptomisin gibi antibiyotikler kullanılır. 1986’dan, bu yana Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) önerisi üzerine doksisiklin ve rifampisin kullanılmaya başlanmış ve oldukça başarılı sonuçlar elde edilmiştir.

Ya diğer hastalıklar?

Bölge genelinde yaygın olan hastalıklardan Tifo; dengesiz beslenme, mikroplu su ve besinlerin yenmesiyle vücuda giren Salmonella Typhi türü bakteri olan akut enfeksiyon hastalığıdır.

Gölet, sarnıç, sağlıksız kuyu suları ile kent su şebekelerinin kirlenmesi, hastalığın yaygınlaşmasına sebep olmuştur. Paratifo ise daha hafif geçen bir bulaşıcı hastalıktır.

Bölgemizde sıkça rastlanan ateşli hastalıklar başında yer almaktadır. İki hastalık arasındaki farkları çoğu kez doktorlar fark etmeyebilir. Ancak tahliller sonucu ortaya çıkar. Bu hastalığın bulaşmasında kümes hayvanları önemli rol oynamaktadır. Hayvanların temas ettiği besin ve sularda da, ek bulaşıcı kaynak oluşturur ki; köylerimizde göl gibi suları hayvan ve insanlar ortak olarak kullanmaktadırlar.

Bu hastalıkların önlenmesi mümkün değil mi?

Kırsal kesimlerde yaşayan halk, ana çocuk sağlık hizmetlerinden mahrum kalıyor. Bölge uzun yıllar pratisyen doktorlarla sağlık hizmetlerini yürütmüş. Mevcut olan devlet hastaneleri ve üniversitelere hastalar başvuruda bulunmamış. Öte yandan halk, sağlık konusunda bilinçlendirilmiş değil. Halen erkek hekimlere kendini muayene ettirmeyen çok sayıda bayan mevcuttur. Hastalığını gizleyenler de var.

Sizce aile hekimliğinin zorunlu hale gelmesi gerekmiyor mu?

Avrupa’da aile hekimliği, öncü tedavinin uygulanmasına gidilen ilk müessesedir. Bu müessese elde ettiği verileri önemine göre sağlık müdürlükleri ya da hastanelere bildirir ve hasta tedavisine öncülük eder. Bu bizde uygulanmadığı için vatandaş halen sağlık sorunlarını ‘kocakarı’ ilaçları ile halletmeye çalışıyor.

Ateşli-bulaşıcı hastalıklar bölgedeki fakültelerde taramadan geçirilemez mi?

Bu ciddi bir öneridir. Bu konuyu İl Sağlık Müdürlüğü’ne bir teklif olarak en kısa zamanda götüreceğim. Ama kararı verecek merci yine Sağlık Bakanlığı’dır. Bu teklif salt bu bölge bazında değil, Türkiye genelinde ele alınması gereken bir tekliftir.

Başa dön