Ekonomi [29.03.02]

www.evrensel.net | istatistik | arşiv

| linkler | posta

Ana Sayfa

Gündem

İşçi-Sendika

Ekonomi

Politika

Dünya

Kültür-Sanat

Medya

Toplum-Yaşam

Spor

Dosya

Köşe Yazıları

Her gün yenileri ekleniyor
Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), 2001 yılı hanehalkı işgücü anketi yıllık geçici sonuçlarını açıkladı. Anket sonuçlarına göre, Türkiye’de istihdam edilen kişi sayısı 20 milyon 367 bin.

Doğalgazda faciaya davet
Sık sık aldığı kararlarla Ankaralıya yeni faturalar yükleyen Ankara Belediye Başkanı Melih Gökçek, şimdi de Ankaralının hayatıyla oynarcasına doğalgaz iç tesisat ve muayene işlerini özelleştirme kararı aldı.

Her gün yenileri ekleniyor

Türkiye büyük bir işsizlik sorunu ile karşı karşıya. Hükümet sürekli olarak özelleştirme, yatırımların önünün açılması ile yeni istihdam alanları yaratılacağını söylerken, işsizlerin safına her gün yenileri katılıyor. DİE’nin son araştırması, işsizliğin fotoğrafını ortaya koydu. Buna göre işsizlik oranı yüzde 8.5’e çıktı. Bunun sayısal ifadesi, 1 milyon 902 bin kişi. Üstelik bu veriler sadece kaydı olanları kapsıyor. Yani sendikalı, sigortalı çalışanlar bu ankete girebiliyor.

Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), 2001 yılı hanehalkı işgücü anketi yıllık geçici sonuçlarını açıkladı. Anket sonuçlarına göre, Türkiye’de istihdam edilen kişi sayısı 20 milyon 367 bin. İşsizlerin sayısı ise 1 milyon 902 bin. Türkiye’deki işsizlik oranı resmi olarak yüzde 8.5 olarak tespit edilmiş, bu oran eğitimli gençlerde yüzde 25.8’e kadar yükseliyor.

Hanehalkı İşgücü Anketi Geçici Sonuçlarına göre, 2001’de Türkiye’deki işsiz sayısı, önceki yıla göre 450 bin kişi artış göstermiş. Bu çerçevede kentlerdeki işsizlere 368 bin, kırsal kesimdeki işsizlere de 81 bin kişi eklendi.

Eğitimli gençler olarak tanımlanan gruptaki işsizlik oranının bölgelere göre dağılımı da dikkat çekiyor. Akdeniz’de yüzde 30.3 ile bu grupta ilk sırada yer alırken, İç Anadolu’da 29.5, Güneydoğu Anadolu’da 26.7, Ege’de 25.3, Doğu Anadolu’da 25.1, Marmara’da 24.9, Karadeniz’de ise 18.5 olarak gerçekleşti.

Adana ilk sırada

Türkiye’de Adana işsizlik, Antalya ise istihdam oranında ilk sırada yer alıyor. 9 il merkezinden Ankara, Antalya, Erzurum ve Samsum’da istihdam edilenlerin sayısı az da olsa artarken, Adana, Bursa, Gaziantep, İstanbul ve İzmir’de ise azalma meydana geldi. Bu azalmanın en fazla hissedildiği İstanbul’da 2000 yılında 2 milyon 580 bin 248 olan istihdam sayısı, geçen yıl 2 milyon 493 bin 655’e düştü. Aynı şekilde İzmir’de de çalışan sayısı 1 yılda 647 bin 492’den 621 bin 916’ya geriledi.

Antalya, yüzde 42.9’luk oranla, 9 il içinde istihdam oranının en yüksek olduğu il olarak da önplana çıktı. Söz konusu il merkezlerindeki işsiz sayılarına göre yapılan değerlendirmede de, Antalya ve Erzurum dışındaki illerdeki işsiz sayısının arttığı görüldü. İstanbul, işsiz sayısının da en fazla arttığı il merkezi oldu. İşsizlik oranında ise Adana yüzde 16.8 ile ilk sırayı aldı. Bu arada ankette geçen yıl ülke çapında işgücüne dahil olmayanların yüzde 51.2’sini, ev kadınlarının oluşturduğu dikkati çekti.

Çalışma çağındakiler

Anket sonuçlarına göre, Türkiye’de 15 ve daha yukarı yaştakilerin oluşturduğu çalışma çağındaki nüfus 45 milyon 702 bine yükseldi. Bu nüfusun 13 milyon 4 bini Marmara, 6 milyon 527 bini Ege, 5 milyon 819 bini Akdeniz, 7 milyon 740 bini İç Anadolu, 5 milyon 441 bini Karadeniz, 3 milyon 388 bini Doğu Anadolu, 3 milyon 784 bini de Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yaşıyor.

Türkiye’deki toplam işgücü ise 22 milyon 269 bin kişi olarak hesaplandı. Bu nüfusun 20 milyon 367 bini istihdam edilirken, bunların 14 milyon 904 binini erkekler, 5 milyon 463 binini de kadınlar oluşturdu. 7 milyon 217 bin kişinin istihdam edildiği tarım sektöründeki çalışanların 3 milyon 796 binini ücretsiz aile işçileri, bunların 2 milyon 676 binini de kadınlar meydana getirdi.

Doğalgazda faciaya davet

Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanı Melih Gökçek, insan yaşamını hiçe saydığını bir kez daha gözler önüne serdi. Gökçek, doğalgaz tesisat ve muayene, baca test ve etüt işlerini taşerona vererek, Ankaralı’nın hayatıyla oynamayı tercih etti.

Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı EGO Gaz Daire Başkanlığı’nın isteğiyle, 26 Şubat 2002 tarihinde alınan İdare Encümeni Kararı ile Doğalgaz İç Tesisat Yönetmeliği’nde değişiklik yapılması gündeme geldi. Değişiklik, doğalgaz tesisat ve muayene, baca test ve etüt işlerinin yapı denetim kuruluşları adı altında yandaş kuruluşlara verilmesini öngörüyor. Buna göre evine doğalgaz tesisatı döşetenler muayenesini özel şirketlere yaptırarak, gerekli izin belgesini alacak. 15 Mart 2002’den itibaren yürürlüğe giren uygulama ile sadece yeni tesisat döşeyenler değil, doğalgazında arıza veya sızıntı olanlar da EGO yerine söz konusu şirketlere başvurmak zorunda kalacak.

EGO Genel Müdürü İhsan Finsan’ın da aralarında bulunduğu 16 bürokratın imzasıyla, “Doğalgaz tesisat muayene, baca test ve etüt işlerinin 4708 sayılı yasa ile kurulan Yapı Denetim Kuruluşlarına verilmesi ile ilgili olarak 12.02.2002 tarih ve 61-889 sayılı olur gereği hazırlanan komisyon raporu ve rapora göre yeniden düzenlenen kuruluşumuz doğalgaz iç tesisat yönetmeliği doğrultusunda işlem yapılması ve doğalgaz tesisat, muayene, baca test ve etüt işlerinin kuruluşumuzdan yetki alan firmalara yaptırılması ile ilgili 03.02.2001 tarih ve 2001/ 561 sayılı idare encümeni kararının iptal edilerek uygulamanın 15 Mart 2002’den itibaren yürürlüğe konulması ve söz konusu yönetmeliğin onaylanmak üzere Büyükşehir Belediye Meclisi’ne gönderilmesi” kararı alındı. Karar Belediye Meclisi’nden de çıkarak, uygulanmasına başlandı.

Ne yapmak istiyor?

Öte yandan, Gökçek’in 2002 yılı başından itibaren yeni abonelerden almaya başladığı 200 dolarlık Doğalgaz Katılım Bedeli’nin artık alınmayacağı açıklandı. Yine Gökçek’in isteğiyle EGO Abone İşleri Daire Başkanlığı’nın önerisiyle Belediye Meclisi’nde alınan kararla, yeni abonelere, 300 dolarlık sayaç parasına ek olarak 200 dolarlık Doğalgaz Katılım Bedeli vermesi zorunluluğu getirilmişti. Gökçek, bunu kampanyaya dönüştürerek, 8 Mart 2002’ye kadar başvuranlardan bu bedelin alınmayacağını öne sürerek, henüz evine doğalgaz döşenmeyenlerin bile bu parayı önceden vererek abonelik başvurusu yapmalarını sağlamıştı.

Şimdi ise 13 Mart 2002 tarihli kararla bu bedelin alınmasına son verileceği duyuruldu. Kararda, “şebeke hattı olmayan bölgelerden abonelik başvurusu olmaması, yeni abone olmak isteyenlerin de eski şebeke hatları olan bölgelerden olması, dolayısıyla bu yerlerden şebeke katılım payı 200 dolar karşılığı TL alınması işlevi bulunmamaktadır” denildi. Ayrıca ülkenin ve halkın içinde bulunduğu zorlukları da “dikkate aldığını” öne süren Gökçek, yeni abone olacak vatandaşların ekonomik sıkıntılarına katkıda bulunmak ve ileride bir daha değerlendirmek amacında olduğunu da karar metninde duyurdu. 300 doların alınmasına devam edileceği duyurulan kararda, 8 Mart 2002 tarihine kadar 500 dolar karşılığı abone olanlara da 200 dolarlarının iade edileceği, isteyenin de bu miktarın abonelik taksitlerinden düşürüleceği belirtildi.

AB de çelikte vergiyi artırdı
ABD’nin çelik gümrüklerini artırmasının ardından, çelik savaşları da kızıştı. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu da, demir ve çelik endüstrisini korumak için bazı “olağanüstü geçici önlemler” aldığını açıkladı. AB’nin aldığı önlemlerin, “AB pazarının, Amerikan pazarından dışlanan üçüncü ülkelerin ürünlerinin istilasına uğramasını engellemek amacıyla alındığı” bildirildi. AB Komisyonu Başkanı Romano Prodi, alınan önlemlerin “geçici” olduğunu söyleyerek “Aday ülkelerin bu gelişmelerden olumsuz etkilenmeyecekleri”ni savundu. “Bizim aldığımız önlemlerin uygulaması, ABD’ninkilerden bir gün fazla sürmeyecek” diyen Prodi, “Biz sadece AB endüstrisinin menfaatlerini koruyoruz. AB, kendini korumak ve yapacaklarını başkalarının göstermesine karşı çıkmak durumundadır” dedi.

Ceylan ve Demirel’e yeni çete davası
Bank Kapital’in eski sahibi Mahmut Ceylan ile Egebank’ın eski sahibi Yahya Murat Demirel’in de aralarında bulunduğu 9 sanık hakkında, “cürüm işlemek amacıyla teşekkül oluşturmak”, “dolandırıcılık” ve “hizmet sebebiyle emniyeti suiistimal” suçlarından yeni bir dava açıldı. İstanbul Cumhuriyet Savcısı Erol Canözkan tarafından hazırlanan iddianamede, sanıklar hakkında, daha önce İstanbul 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nde açılan bir dava olduğu hatırlatılarak, 1995 yılında yabancı sermayeli özel banka statüsünde faaliyet gösteren Bank İndosuez TAŞ’ın, çoğunluk hisselerinin Ceylan Grubu tarafından alınmasının ardından özel sermayeli ticari banka statüsünde ve Bank Kapital adı altında faaliyetine devam ettiği kaydedildi. Bank Kapital’in mali yapısındaki bozulma nedeniyle 27 Ekim 2000 tarihinde Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF)’na devredildiği vurgulanan iddianamede, yapılan incelemeler sonucunda ana para ve faiz reeskontuyla birlikte bankanın zararının 5 trilyon 554 milyar 221 milyon 298 bin 254 liralık bölümünün, Egebank’la yapılan “back to back” işlemlerinden kaynaklandığının anlaşıldığı bildirildi.

MB Nisan’da döviz ihalesi açacak
Merkez Bankası, Nisan ayında döviz alım ihaleleri düzenleme kararı aldı. Merkez Bankası’ndan yapılan açıklamaya göre, aylık döviz alım ihalelerinin tutarlarına ilişkin duyurular önceden kamuoyunun bilgisine sunulacak. Bu çerçevede, Nisan 2002 ayında açılacak döviz alım ihalelerinde günlük ihale tutarı 20 milyon dolar olarak belirlendi. Açıklamada, Türkiye’de işgünü olmasına rağmen, ABD’nin tatil olduğu günlerde ihale açılmayacağı belirtilirken, ayrıca yarım işgünlerinde gösterge niteliğinde kur belirlenmediğinden, ihale düzenlenmeyeceği kaydedildi. Aylık döviz alım ihaleleri açılmasına ve ihale tutarlarına ilişkin duyuruların önceden kamuoyunun bilgisine sunulacağı belirtilen açıklaya göre, Nisan 2002 ayında döviz alım ihaleleri düzenlenmesine karar verildi ve günlük ihale tutarı 20 milyon dolar olarak belirlendi. Ancak, Türkiye’de işgünü olmasına rağmen, ABD’nin tatil olduğu günlerde ihale açılmayacak. Yarım işgünlerinde gösterge niteliğinde kur belirlenmediğinden, ihale düzenlenmeyecek.

Bize ulaşmak için;

Tel: +90 212 665 69 36 (6 hat) Fax: +90 212 665 69 43 - 44 E-mail: posta@evrensel.net