www.evrensel.net  |  istatistik |  emek.net  |  arşiv  |  linkler  |  posta
Piyasanın terörü! Yalova’nın çıkışı ile başlayan küçük çaplı kriz, “piyasanın narin yapısı”na bağlandı. Ancak Türkiye daha önceki iki krizde de tanık oldu ki, bu krizler büyük vurgunlarının bir sonucu olarak ortaya çıkıyor. IMF heyeti denetime başladı IMF heyeti, sekizinci gözden geçirme incelemesi çerçevesinde Ankara’ya gelerek çalışmalarına başladı. Piyasanın terörü! Haber Analiz / Bahadır Özgür Yüksel Yalova’nın “Tütün yasasını imzalamam” çıkışı üzerine başlayan piyasalardaki ani şok, Yalova’nın istifa etmesiyle duruldu. Hükümet yetkilileri, “Krizi ucuz atlattık” dediler. Ama sekiz saatlik “kargaşa”, Hazine’ye yaklaşık 5 katrilyon liralık ek bir yük daha getirdi. Ne hikmetse bu yaşananların aynısına; önce kasım ayında, ardından da şubat ayında tanık olundu. Piyasa bir açıklamayla ya da havada uçuşan bir Anayasa ile birden bire “şoka” uğruyor! Ve sonuçta da milyarlarca dolar “buharlaşıyor.” Birkaç hafta sonra da bu şokların halka faturasının ne olduğu ortaya çıkıyor. Yani alamet-i farikası kendinden menkul piyasa, bir “tetikçinin” sözleriyle veya hareketiyle ortamı terörize edip belli spekülatörlerin kârına kâr katarken, aynı terör ortamı hükümeti de sarstıktan sonra bütün ağırlığıyla halkın üzerine çöküyor, IMF paketi kılığında karşımıza çıkıyor. Nitekim önceki akşam Yalova’nın istifası Ecevit’in şu açıklamasıyla kamuoyuna duyuruldu: “Ülkemiz çok duyarlı bir dönemden geçiyor. Tüm bakanlar hükümet çalışmalarında uyumluluğa büyük özen göstermeli ve üsluplarında çok dikkatli olmalıdırlar. Tartışmalarını Bakanlar Kurulu’nun dışına çıkarmamalıdırlar. Devlet Bakanı Yalova’nın açıklaması bu açıdan talihsizlik olmuştur. Ekonomimiz o yüzden sarsıntı geçirmiştir. Yalova istifa ederek bu sarsıntının giderilmesine katkıda bulunmuştur.” Piyasaya karşı haddinizi biliniz! “Narin piyasaya” karşı herkes duyarlı olmak ve aslında haddini bilmek zorunda! Bu açıklama hem kabinedeki bakanlara bir tehdit içeriyor hem de halka karşı bir şantaj barındırıyor. Tıpkı Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş’in, “15 yasa çıkmazsa para gelmez” açıklamasında olduğu gibi. Tehdit ve şantaj, piyasanın Demokles kılıcı gibi popülistlik yapmaya çalışan bakanların da IMF paketine karşı çıkan emekçi kesimlerin de boynunun üzerinde sallanıp duruyor. Piyasanın “adaleti” böyle işliyor: Yasa çıkmazsa borsa düşer, faizler ve dolar artar, devletin kasası boşalır, enflasyon yükselir, zamlar gelir, reel sektör etkilenir, işten çıkarmalar olur vs... vs.. Önceki gün neler olduğunu anlamak bakımından geçtiğimiz kirzlerin nasıl çıktığına ve sonuçlarına ilişkin hafızamızı bir tazeleyelim. Kasım 2000 tarihinde yaşanan krizin nedeni olarak bankaların likidite sorunu gösterilmişti. Daha sonra ortaya çıktı ki, bankalar yurtdışından aldıkları dolar borçlarını ödeyemiyorlar. Yani açık pozisyonları var. Merkez Bankası’ndan piyasaya dolar pompalanması istendi. Böylece faizler bir gecede yüzde 3000’e kadar fırladı. Sonuçta yabancı sermaye ve bazı bankalar için vurgun ortamı oluşmuş oldu. Yaklaşık 4-5 milyar doların bu yolla yurtdışına çıktığı açıklandı. Dolayısıyla Hazine’de toplanan vergiler, özelleştirme gelirleri uçup gitti. Bu, kısa vadeli spekülatif sermayenin tehditlerinin ilk işareti oldu. Filler tepişti, olan çimenlere oldu Ardından 19 Şubat’ta yapılan MGK toplantısında Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in Başbakan Bülent Ecevit’e “Anayasa fırlatması” ikinci krizin tetikçisi oldu. Haftalar öncesinden dalgalı kura geçileceğini bilen yabancı sermaye ile yine yerli bankalar “Hükümet krizi var” feryatları arasında terör estirmeye başladılar. Faizler yüzde 7500’e yükseldi. Herkes “Cumhurbaşkanı-Başbakan” kavgasının “nazik bir süreçten geçen ekonomiyi” allak bullak ettiğini söylerken yabancı sermaye ile dört tane yerli bankanın bir gecede kârlarını katladıkları öğrenildi. Üstelik Ziraat Bankası’nın kaynaklarının da bir tane özel bankaya nasıl peşkeş çekildiğine tanık olundu. Sabancı’nın, televizyonda “Yüzde 40 fakirleştik” diyerek ağlaşırken, bir gece önce Merkez Bankası’ndan aldığı dövizleri Ziraat’ı sıkıştırarak faizleri yükseltip nasıl 1 milyar dolar kâr elde ettiği görüldü. Bu da yetmedi, Anayasa fırlatılmasını bahane eden bazı bürokratların -Merkez Bankası eski müsteşarı Gazi Erçel ile Ziraat Bankası eski Genel Müdürü Osman Tunaboylu- kendi Türk Lirası mevduatlarını dalgalı kurdan günler öncesinde dolara çevirdikleri ortaya çıktı. Devletin kasasından en az 20 milyar dolar “buharlaşmış” oldu. Krizin hemen ardından IMF tekrar kapıya dayandı ve faturayı bir kez daha emekçilere çıkarttı. Sonuçta “filler tepişti” olan yine çimenlere oldu! Yedi günah Gelelim önceki günkü krize. Son bir aydır yasalar çıkmazsa kriz atlatılamaz anlayışının hakim kılınmaya çalışılması bu ortamın işaretlerini verdi. Krizden bir gün önce Radikal gazetesi “Kötü Alametler” manşeti altında şöyle yazıyordu: “Yerli yatırımcıların dolar alan yabancılara ayak uydurmasıyla bono faizleri yüzde 8 ile 15 arasında arttı. Döviz de tehlikeli sinyaller vermeye başladı.” Böylece piyasa tanrılarının beklediği “yedi günah” bir bir işlendi: Bakanlar Kurulu’nda revizyon gündeme geldi, Telekom’da ayak diretildi, buğdayda tartışma yaşandı, IMF uyardı, Dünya Bankası “Program iptal olur” dedi, TÜSİAD rahatsız oldu ve Yalova imzalamadı... Derviş’in her konuşmasında tekrar ettiği ve hükümet ortaklarından bürokratlara oradan da emekçilere kadar kapsamlı bir teslim alma operasyonunun sloganı haline gelen “Yasa yoksa para da yok” tehdidi, önceki gün bizzat bir bakanın üzerinde bütün şiddetiyle uygulanmış oldu. Pusuda yatmış vurguncu piyasa mantığı beklediği hareketi görünce terör düğmesine bastı. Ve, şimdilik, 5 milyar doların Hazine’nin kasasından uçtuğu söyleniyor. Kimin kasasına girdiği ise birkaç gün sonra ortaya çıkar. Ama Türkiye’nin bu krizlerden kurtulma şansı dokunulmaz addedilen piyasa ekonomisi sürdüğü müddetçe olanaksız. IMF paketleri ve yabancı sermaye akınları ile daha da istikrarsızlaşan piyasanın ülke için ciddi bir tehdit haline geldiği bir kez daha görülmüş durumda. Bu “küçük krizin” en büyük faturası ise yine emekçilere çıkacak. 15 yasanın aciliyeti, istikrar paketinin tavizsiz uygulanmasının zorunluluğu, Derviş’in ne kadar haklı olduğu, spekülatif hareketleri engelleyecek reel sektörün ayakta tutulması için işverenlerin isteklerinin yerine getirilmesi gerektiği gibi açıklamalardan oluşan bir IMF menüsü, emekçilerin önüne konulacak. Ya yersin ya da batarız. Böyle buyurdu kutsal piyasa! Başa dön IMF heyeti denetime başladı IMF heyeti, sekizinci gözden geçirme incelemesi çerçevesinde Ankara’ya gelerek çalışmalarına başladı. Türkiye masasında çalışan IMF uzmanlarından bazıları, dün Hazine’de çalışmalarına başladı. IMF uzmanlarından bir grup ise Hazine dışındaki ilgili kurumlarda çalışmalarını sürdürüyorlar. IMF heyeti, Hazine, DPT, Maliye Bakanlığı, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, BDDK’da çalışmalarını gerçekleştirecekler. IMF heyetinin çalışmalarına, haftasonunda, Devlet Bakanı Kemal Derviş’in de katılması bekleniyor. IMF heyetinin, sekizinci gözden geçirme incelemesi çerçevesinde, Türkiye’de yaklaşık 10 gün kalması bekleniyor. Görüşmelerin normal süresinde bitmesi halinde, IMF heyetinin, gelecek hafta cuma günü, bir basın toplantısı düzenleyerek ayrılması bekleniyor. IMF Heyeti, performans kriterlerinin yerine getirilip getirilmediğine bakacak ve bu performans kriterlerinin tutturulması durumunda, 1.6 milyar dolarlık diğer bir kredi diliminin, 25 Haziran’dan sonra serbest bırakılmasını talep edecek. Türkiye’nin, 1.5 milyar dolarlık kredi dilimini alabilmesi için 25 Haziran’a kadar, IMF şartlarını yerine getirmesi isteniyor. IMF Heyeti, hazirandan başlamak üzere, ilk iki ay aylık ziyaret yaparken, ağustos ayından itibaren ise ikişer ayda bir denetime gelecek. Başa dön Eczacılar miting yapacak Eczacılar, 5 Haziran’da Abdi İpekçi Parkı’nda miting yapacak. Türk Eczacıları Birliği Başkanı Mehmet Domaç, “Eczacılar olarak, kriz bahane edilerek, yok edilmeyi, krizin faturasının bize çıkarılmasını kabullenemiyoruz” dedi. Türk Eczacıları Birliği’nden yapılan açıklamada, 5 Haziran Salı günü, “eczacılar olarak ilk kez” bir miting düzenleyecekleri belirtilerek, “Mesleğimizin içinde bulunduğu olumsuz koşullara, kamu kurum ve kuruluşlarının ödemelerindeki gecikmelere, eczanelerin kamu kurumlarını finanse eden bir kurum gibi kullanılmasına, ithal ilaçta kâr oranımızın düşürülmesine, haklarımızın elimizden alınmasına artık yeter demek için, 5 Haziran Salı günü Ankara’da Abdi İpekçi Parkı’nda bir miting düzenliyoruz” denildi. Aktaş için Danıştay kararı bekleniyor Aktaş Elektrik Ticaret AŞ ile imzalanan imtiyaz sözleşmelerinin iptaliyle ilgili davada, Danıştay 10. Dairesi’nin nihai kararı bekleniyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Enerji İşleri Genel Müdürü Selahattin Çimen imzasıyla borsaya gönderilen yazıda, Elektrik Mühendisleri Odası (EMO)’nca Aktaş ile bakanlık, TEAŞ ve TEDAŞ arasında imzalanan sözleşmelerin yürütülmesinin durdurulması ve iptali amacıyla dava açıldığı hatırlatıldı. Taşkömürüne yüzde 7 zam Taşkömürü ve yan ürünlerine, bugünden geçerli olmak üzere ortalama yüzde 7 oranında zam yapıldı. Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Genel Müdürlüğü yetkililerinin verdiği bilgiye göre, yeni ayarlamayla Zonguldak parça kömürün fiyatı ton başına 67 milyon 142 bin liradan 71 milyon 980 bin liraya yükseldi. Fiyat artışı dolardaki artışa paralel olarak yapıldı. Bize ulaşmak için; Tel: +90 212 665 69 36 (6 hat)       Fax: +90 212 665 69 43 - 44 E-mail: posta@evrensel.net