Ana haber: Şiddet
Televizyonlarda yayınlanan reality show ve aksiyon filmlerinin yanı sıra ana haber bültenlerinde de yer alan şiddet içerikli görüntüler giderek artıyor. Daha çok gazetelerin 3. sayfalarında görülen cinayet, işkence ve kavga gibi şiddet içeren olayların ana haber bültenlerinde önemli bir yer tutmasına izleyici tepki gösteriyor. Türkiye’nin de imzaladığı Avrupa Sınırötesi Televizyon Sözleşmesi’nde televizyon programlarının saldırgan davranışları ve şiddet eylemlerini kışkırtmaması, pornografik görüntüler içermemesi gerektiğine ilişkin maddeler yer almasına rağmen televizyonların bu ilkeleri özellikle ana haber bültenlerinde sıkça ihlal ettiği görülüyor. Sözleşmenin “Yayıncının Sorumlulukları” başlıklı bölümündeki 7. madde; “Şiddet eğilimini körüklemeyecek veya ırkçı nefret duygularını kışkırtıcı nitelikte olmayacaktır” şeklinde düzenlenmesine karşın dönem dönem “flaş” haber adı altında yayınlanan bazı haberlerde bu maddeye dikkat edilmediği ortada.
Basındaki şiddete karşı ilkeler
İçinde şiddet unsuru bulunan bu tip haberlerin sunulmasına ilişkin Basın Konseyi’nin belirlediği bazı ilkeler bulunuyor. “Şiddet ve zorbalığı özendirici yayın yapmaktan kaçınılır” ibaresi Basın Konseyi’nin ilkeleri arasında yer alıyor. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin yayınladığı “Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesi”nde de “Gazetecinin Temel Görevleri ve İlkeleri” başlığı altında, “Gazeteci; her türden şiddeti haklı gösteren, özendiren, kışkırtan yayın yapamaz” denilmektedir.
Veriler şiddeti gösteriyor
Bu arada televizyonlara verilen kapatma cezalarını en çok “şiddet içeren” görüntülerin yer alması nedenine bağlayarak açıklayan RTÜK’ün konuyla ilgili yaptığı bir araştırma bulunuyor. RTÜK Kamuoyu ve Yayın Araştırmaları Dairesi Başkanlığı’nın 31 Ocak 1998 Cumartesi - 1 Şubat 1998 Pazar günleri ulusal düzeyde yayın yapan 12 TV kanalının ana haber yayınlarıyla ilgili olarak yaptığı araştırmanın sonuçları açıklandı. Sadece 2 günlük bir dönemi kapsayan; “Ulusal Televizyonların Ana Haber Bültenleri İçerik Analizi” başlıklı araştırmada ilginç sonuçlara ulaşılmış. Araştırmaya göre ulusal düzeyde yayın yapan 12 televizyon kanalının (11’i özel ve TRT’nin 1. kanalı) toplam ana haber bülteni süresi, 31 Ocak 1998 Cumartesi günü 8 saat 15 dakika 8 saniye olup, bu sürede; 14 sözel saldırı, 266 bedensel saldırı, 514 devam eden şiddet görüntüsü, 128 ses ile şiddet (silah sesi, ağlama, patlama), 24 hayvanlara yönelik şiddet, 12 işyerinde şiddet, 85 kaza olmak üzere toplam 1.043 adet şiddet unsuru; 1 Şubat 1998 Pazar günü ise toplam 8 saat 39 dakika 25 saniye süren haber bültenlerinde, 5 sözel saldırı, 232 bedensel saldırı, 722 devam eden şiddet görüntüsü, 149 ses ile şiddet (silah sesi, ağlama, patlama), 8 hayvanlara yönelik şiddet, 6 işyerinde şiddet, 64 kaza olmak üzere toplam 1.186 adet şiddet unsurunun görsel ve işitsel olarak izleyiciye iletildiği belirlenmiş.
Bunu yanında sadece ana haber bültenlerindeki şiddet türlerinin altbaşlıkları incelendiğinde ise ağırlıklı olarak şiddet unsurunun, silah görüntüsü (birinci gün 79 / ikinci gün 135), trafik kazası, çarpışan taşıtlar (143 / 47), kan görüntüsü (64 / 34), ceset görüntüsü (58 / 49), savaş görüntüsü (67/ 90), taş ve sopayla vurma (46 / 55), yaralı ve acı çeken insan (61 / 72), tabut görüntüsü (19 / 63), silah ve patlama sesi (86 / 92) şeklinde olduğu kayıtlara geçmiş.

Başa dön