|
|
|
      
Halk bütçenin gelir kalemi
2001 bütçesinde halkın ihtiyaçlarına dönük hiç bir düzenleme bulunmuyor. Gelir kalemi tamamen halktan karşılanacak.
İşçi patrondan fazla vergi ödedi
Gelirler Genel Müdürlüğü verilerine göre, imalat sanayiinde çalışan bir işçi aylık 50 milyon lira Gelir Vergisi ödedi. Buna karşın patronlar, ses ve sinema sanatçıları bir işçi kadar bile vergi ödemediler.
Halk bütçenin gelir kalemi
Hükümetin hazırladığı 2001 yılı bütçesi, işçi, memur ve üreticiler için gelecek yılın bu yıldan daha kötü olacağının habercisi. Bunun ilk işareti de memurlara verilecek zammın yüzde 15 ile sınırlı tutulması ve kamu sektöründe çalışan işçilere de “sembolik zam” öngörülmesi. Ayrıca bütçede yatırımlar yine düşürülürken, sağlık, eğitim ve sosyal güvenliğe daha da azaltılacak olan personel ödeneği dışında yine kaynak ayrılmayacağı şimdiden belli oldu.
Bugün Bakanlar Kurulu’nda görüşülecek olan 2001 yılı bütçesi, tam anlamıyla emekçilerin kemerinde delik bırakmayacak. Bütçe “gelir-gider” üzerine kurulurken, gelir kalemi ek vergiler ve özelleştirmeden oluşacak. Buna karşın gider kaleminde sadece iç ve dış borç faiz ödemeleri yer alıyor. Ek vergilerin yükünün tamamı ise emekçi kesimlerin üzerinde olacak.
Geçen yılla aynı
Bütçenin en dikkat çeken özelliği, geçen yılki bütçeyle hemen hemen aynı büyüklükte olması. 2000 yılı bütçesi 46 katrilyon 700 trilyon olarak belirlenmişken 2001 bütçesi sadece yüzde 3.6 artırılarak 48 katrilyon 400 trilyon lira olarak öngörüldü. Bu da hükümetin “istikrar paketi”nin şiddetini gösteriyor. Çünkü bütçe hacmindeki düşük artış, pernosel ödemelerinin, sağlık, eğitim, sosyal güvenlik gibi kamu hizmetlerine ayrılan payın ve yatırımların azaltılmasından geliyor. Geriye kalan ise sadece borç ödemeleri olacak.
Yatırıma yer yok
Nitekim hükümetin hedefleri arasında özellikle faiz dışı fazlanın artırılması bulunuyor. Buna göre; 2000 yılında 8 katrilyon 666 trilyon lira olarak konulan hedefin yüzde 32.09 artışla 11 katrilyon 447 trilyon liraya çıkartılması düşünülüyor. Yani kamu hizmetlerinin, altyapı yatırımlarının ve personel ödeneğinin yüzde 32.09 oranında düşürülmesi söz konusu.
Hükümet memura yine “hayali enflasyon” hedefini göstererek yüzde 15 zam verecek. Kamu işçilerine ise “geçen yıl çok aldınız” diyerek zam verilmeyecek. Bütçede bu durumu personel harcamaları kalemi özetliyor. 2000 yılında 10 katrilyon 20 trilyon lira olarak belirlenen personel harcamaları hedefi 2001 yılında sadece yüzde 4.29 artışla 12 katrilyon lira olarak belirlendi.
 Başa dön
İşçi patrondan fazla vergi ödedi
Maliye Bakanlığı verileri, işçilerin patronlardan daha fazla gelir vergisi ödediğini ortaya koydu.
Gelirler Genel Müdürlüğü bir süre önce büyük tartışmalara yol açan mesleklere göre gelir vergisi tutarlarından sonra, iller itibarıyle elde edilen kazançlar ve vergi yüklerini de belirledi.
Anadolu Ajansı muhabirinin edindiği bilgiye göre, bu yıl Mart ayında verilen gelir vergisi beyannameleri ile ödenmesi gereken gelir vergisi tutarları üzerinden yapılan hesaplamalar, başta büyük kentlerimiz olmak üzere tüm Türkiye’de vergi kaçağının ne boyutlarda bulunduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Gelirler Genel Müdürlüğü rakamlarına göre, imalat sanayiinde geçen yıl aylık 305 milyon lira olan ortalama işçi ücreti, bu yıl 400 milyon liraya yükseldi. Bu işçinin yıllık geliri ise 4 milyar 800 milyon lira oldu. Bu şekilde, yıllık işçi geliri Ankara ve İstanbul dışındaki illerde faaliyet gösteren işadamlarının, kuyumcuların, doktor ve avukatların ortalama kazançlarının da üstünde gerçekleşti.
İmalat sanayi işçisi, ücretinden her ay peşin kesilmek kaydıyla bu yıl 600 milyon lira, aylık 50 milyon lira Gelir Vergisi öderken, Türkiye’nin ilk 2 büyük ilinin dışında kalan illerdeki beyannameli mükelleflerden bu işçi kadar dahi vergi alınamadı. Ortalama vergi, yıllık Şanlıurfa’da 165,9 milyon lira, Bursa’da 548 milyon lira, Adana’da 367,2 milyon lira, İzmir’de de 584,1 milyon lirada kaldı.
İşçi artistleri de geçti
Bu arada sanayi işçisi ödediği yıllık 600 milyon lira, aylık 50 milyon liralık vergi ile İstanbul dışındaki ses ve film yıldızlarını da geride bıraktı. İstanbul’daki sanatçıların yıllık ortalama gelirleri 14 milyar 52 milyon, yıllık ortalama vergileri 5 milyar 428 milyon lira, aylık ortalama vergileri ise 452,3 milyon lira şeklinde belirlendi.
Yıllık gelir Ankaralı sanatçılarda 1 milyar 540 milyon, İzmirliler’de 885 milyon lira, Antalyalılar’da ise 800 milyon lira oldu. Bu yıl, Ankaralı sanatçılar yıllık 505 milyon lira, aylık 42,1 milyon lira, İzmirliler yıllık 230 milyon lira, aylık 19,2 milyon lira, Antalyalılar da yıllık 171 milyon lira, aylık 14,3 milyon lira vergi ödedi.
Başa dön
|
Memur ve işçiye sembolik zam
Maliye Bakanlığı’nın hazırladığı “zam senaryoları”na göre, memurlara ocak ayında yüzde 10, temmuz ayında da yüzde 5 olmak üzere toplam yüzde 15 zam yapılması düşünülüyor. Hükümetin kamu işçilerine vereceği zam ise “sefalet zammı” bile denilmeyecek oranda. “Kamu işçilerine zembolik bir zam vereceğiz” diyen hükümetin gerekçesi, işçilerin bu yıl memurlardan daha fazla zam alması. Ancak memurlara bu yıl yüzde 25 zam verilmesine karşın enflasyon oranı yılın ilk sekiz ayında yüzde 34 olarak gerçekleşti. Diğer yandan memurun asıl kaybını hesaplamak için 1999 yılına bakıldığı zaman maaşlarda yüzde 17 kayıp olduğu ortaya çıkıyor. Bu yıl ortaya çıkan kayıp da eklendiği zaman memura 2001 yılında verilecek yüzde 15 zammın çok üzerinde bir maaş erimesi olduğu ortaya çıkıyor.
Vergi halkın belini bükecek
Bütçede 2000 yılında 24 katrilyon lira olarak belirlenen vergi gelirleri hedefi yüzde 32.1 oranında artırılarak 2001 yılında 31katrilyon 700 trilyona çıkartılması öngörülüyor. Ancak bu hedefe ulaşmak için bu yıl deprem bahanesi ile çıkartılan ek vergilerin tekrar gündeme gelmesi söz konusu. Özellikle tapudan lotoya kadar hemen her resmi işlemden alınan “özel işlem vergisi” ile “özel iletişim vergisinin” bu yıl olduğu gibi yine uygulanması gündemde. Buna karşın sermaye kesimlerinin kazançlarından, borsa, repo ve faiz geliri elde edenlere yine vergi yok.
GAP GSMH’de yüzde 445 artış sağlayacak
GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanı Olcay Ünver, GAP’ın bölgede Gayri Safi Milli Hasıla’da (GSMH) yüzde 445, kişi başı gelirde yüzde 29’luk bir artış getireceğini, 3 milyon 800 bin kişiye de istihdam sağlayacağını bildirdi. GAP’ın hayata geçirilmesiyle bölgenin 1995 yılında yüzde 9 olan tarıma katkı payının 1998 yılında yüzde 11’e, imalattaki payının ise yüzde 2’den yüzde 4’e yükseldiğini kaydeden Ünver, Fırat ve Dicle havzalarının da Türkiye’deki toplam su potansiyelinin yüzde 28’sini oluşturduğunu belirtti.
|
|
|
| 
