|
|
|
|
|
|
30/10/2008
Patronların yeni yöntemi: İşten atma söylentisi
Turan Kara
Demir çelik fabrikalarında patronlar, işten atma söylentileriyle işçiler üzerindeki baskılarını artırıyor
Bakırçay Havzası’nda bulunan demir çelik fabrikalarında çalışan işçilerin çoğu MESS’in sözleşmelerde yüzde 4.15 zam ve esnek çalışma dayattığını bilmiyor. Oysa işçiler, sözleşme öncesi yüzde 20-25 zam beklentisi içindeydiler. Şimdi ise gelişmeleri kendilerine bilgi vermeyen Türk Metal yöneticilerine sormaktan bile çekiniyorlar. Çoğu asılsız olsa da kriz nedeniyle işten atma söylentileri tüm fabrikaları sarmış durumda. Bir Ege Çelik işçisinin ifadesi ile; “Fabrikada kimse zammı düşünemiyor artık. Yarın ne olacağını düşünüyor”... Kaynağı araştırıldığında ise bu söylentilerin patronların bilinçli bir uygulaması olduğu ortaya çıkıyor.
Gerçek değil!
Her gün yeni bir söylentinin çıkarıldığı havzada işçiler şaşkınlıklarını gizleyemiyor. Bir gün, HABAŞ 150 işçi çıkarmış söylentisi dolaşırken diğer gün bu rakam 180 oluyor. Yahut başka bir söylenti Aliağa’da dolaşıyor yine; İDÇ ocağa kadar fabrikayı kapatmış, işçilere ücretsiz izin vermiş. Kardemir haddehanesinin kapıya kilit vurduğu, Ege Çelik’in işçi çıkardığı söylentileri özellikle gündemden düşmüyor.
Ancak bunların hiçbirisi gerçek değil. İşçiler arasında, “Yarın bana da bir şey olur mu?” baskısı yaratan söylentilerin kaynağını araştırdığımızda, ya sendikacılar tarafından ya da işletme müdürleri, formenler tarafından çıkarıldığı ortaya çıkıyor. Bu söylentilerin son cümlesi de genelde, “halinize şükredin”le bitiyor. En son İDÇ’de çıkan bir söylentiyi uzun yıllardır orada çalışan bir işçi aktarıyor: “Müdür geldi ve bize dedi ki; ‘Bütün fabrikalar üretimi iki vardiyaya düşürdü, siz yine iyisiniz. Burada ne işçi çıkarıldı ne de vardiya düşürüldü. Daha iyi çalışırsak krizi sorunsuz atlatırız’...”
Kriz şimdi mi çıktı?
Oysa diğer söylentiler gibi bunun da bir gerçekliği yok. İşçilerin inanmasını sağlayan ise bunun gerçekleşme ihtimalinin yüksek olması. Çünkü birçok fabrikada üretim azalmış durumda. Hurda fiyatlarının 700 dolardan 250 dolara düşmesine rağmen fabrikanın hurda almadığını, çünkü siparişin olmadığını söyleyen bir başka İDÇ işçisi, “Bizim fabrika yurtdışı çalışıyor. Yurtdışından sipariş yok ve hurda fiyatı ucuzlamasına rağmen hurda alımı yapmıyor fabrika. Üretime ara verileceği söyleniyor. Kriz var gibi görünüyor. Ama biz zaten krizdeyiz uzun zamandır. Haddehanede çalışan bir işçi 700 YTL alıyor, düşünebiliyor musun? Bundan büyük bir kriz olabilir mi? 1500 derece karşısında bütün gün çalışıp 700 YTL alınır mı? Kriz şimdi mi çıktı?” diyor.
Yurtdışı siparişleri azaldı
Bakırçay Havzası’nda önemli sayılabilecek bir gelişme ise CEBİTAŞ’ın ocak ayına kadar bakımda olması ve 100’e yakın işçinin işten çıkarılması. Ancak CEBİTAŞ’ın son iki yıl hariç zaten çalışma düzeni böyleydi. Her sene 4 ile 6 ay arası üretimi durdurur, işçileri girdi-çıktı yapar ve ardından da tekrar üretime devam ederdi. Ancak son 2 yıl düzenli çalışan fabrika, en son bu sene aynı yöntemi uyguladı.
Diğer bir gelişme, Pınarbaşı’nda yeni açılan CERÇELİK’in 150’ye yakın işçiyi işten çıkarması. HABAŞ’ta ise yurtdışına yolladığı ürünlerin kalitesinin düşük olmasından dolayı geri gelmesi sonucu kalite bölümünden 3 kişi işten çıkarıldı.
Ege Çelik, Habaş gibi fabrikalara çalışan büyük haddehanelerden Akdemir ise vardiyayı ikiye düşürdü. Akdemir’de çalışan bir işçi bu durumu, “Fabrika sadece 8 milimetrelik inşaat demiri çekiyor. Ürün çeşidi yüksek değil, kalın demir çekmiyor zaten kapasitesi yüksek değil” diye açıklıyor. Bir diğer önemli değişiklikse bayram tatillerinde fabrikanın çalışmaması. Çok nadir görülen bu durum işçilerin de dikkatinden kaçmıyor: “Bayram demeden çalışırdık. Şimdi 29 Ekim’de bile tatildeyiz. Normal değil bu.”
Sendika işçilere bilgi vermiyor
Bu yaşananlar kimi zaman bire üç katılarak kulaktan kulağa yayılıyor havzada. Patronlar bunu bir fırsata çevirirken, Türk Metal Sendikası’ndan ise çıt çıkmıyor. İşçiler tarafından ağır şekilde eleştirilen sendikacılar, gelişmeler hakkında işçilere hiçbir bilgi vermiyor. Bir İDÇ işçisi “Bizim fabrika yıllık 45 trilyon kâr yapıyor. Bu sene 30 trilyon yapsın, hatta 20 trilyon yapsın ne olur ki? Ama bizim üç kuruşumuzu da düşürünce büyük sorun olur. Sendikacılar hakkında bir şey söylemeye gerek yok. Sendika mı var ki? Nerede? Onlar zaten işlerini yürütmesini biliyor” diyor. Ege Çelik’te de üretimin düştüğünü, işçilere teker teker yıllık izinlerinin kullandırıldığını, her an işçi çıkarılmasının beklendiğini söyleyen bir Ege Çelik işçisi, “Üretimde kriz var. Sipariş gelmiyor ve üretim düştü. Fabrika içinde de bir huzursuzluk var herkeste. Kimse zammı filan düşünmüyor, yarın ne olacağını düşünüyor” diyor. HABAŞ’ta çalışan bir işçi ise “Bütün bunlar zenginlerle devlet arasında olan biten şeyler. Adamlar, ‘al sana 500 lira, ister çalış ister çalışma’ dese ne yapacaksın? Mecbur kalıyoruz, yoksa aç kalırız” diyor. (İzmir/EVRENSEL) | |
|
|
|
|
|
