|
|
|
|
|
|
14/10/2007
G?ZLEM
Erkan Aydo?ano?lu-erkanaydogan@gmail.com
Sendikalar ve yan?lsamalar-1
Ge?en haftaki ?sendikal rekabet? ba?l?kl? yaz? ?zerine birka? elektronik posta ald?m. Sendikal rekabeti ele?tiren bir yaz? yaz?ld??? i?in memnun olduklar?n?, yaz?n?n devam?n? beklediklerini belirtiyorlar. Sendikalar aras?ndaki rekabet ve benzeri sorunlar kar??s?nda ne yap?lmas? gerekti?inin de tart???lmas? istenerek, ?solun bu i?e ??z?m bulmas??, ?konfederasyonlar?n bile?mesi?, ?ortak ?al??anlar yasas? ??kar?lmas?? gibi ?neriler ileri s?r?l?yor. Yap?lan yorumlara ve sendikalarla ilgili g?zlemlerime dayanarak sendikalar ve sendikal m?cadeleye y?nelik ortaya ??kan baz? yan?lsamalar? a??klamak, san?r?m herkes i?in yararl? olacak.
Yan?lsama, ?var olan nesne veya canl?y? yanl?? veya de?i?ik olarak alg?lamak? demek. Toplumsal ya?am?n her alan?nda kar??m?za ??kabilen yan?lsama, s?n?f m?cadelesi i?inde egemen s?n?f?n, toplumun geni? kesimleri ?zerindeki iktidar?n? peki?tiren ?nemli bir durumu ifade ediyor.
Sendikalara y?nelik en temel ve yayg?n olarak g?r?len yan?lsama, onlar?n sadece ?ekonomik m?cadele? arac? olarak tan?mlanmas? ve ?siyasal m?cadele?nin ya da ?sendikalar?n siyasal m?cadele i?indeki rol??n?n yok say?lmas?. E?er sendikalar?n ya?ad??? sorunlar?n k?kenine inilmek isteniyorsa, ilk sorgulanmas? gereken nokta buras?. Toplumda ekonomi ve siyasetin ayr? alanlar oldu?u yan?lsamas?n?n bu alana yans?mas?, sendikalar?n, i??ilerin en geni? kesiminin birle?me ve m?cadele merkezleri oldu?u ger?e?inin ?zerini ?rterek, onlar?n birer ?sivil toplum ?rg?t?? olarak g?r?lmesini ve alg?lanmas?n? kolayla?t?r?yor.
Ku?kusuz, ekonomik ve siyasal m?cadele alanlar?n?n birbirinden ayr? olarak g?r?lmesini sa?layan ve tarih boyunca etkili olan uygulamalar?n rol? yads?namaz. ?yle ki, ayn? tarihsel s?re?, geli?mi? kapitalist ?lkelerde, zamanla sendikalar?n kapitalist d?zenle ?uzla?mas?n?? beraberinde getirdi ve sendikalar?n siyasal m?cadele i?indeki rol? ve etkisini en alt noktaya indiren sonu?lar ortaya ??kard?. Yarat?lan yan?lsama sonucu sendikal m?cadele, b?y?k ?l??de ?ekonomik alan?a hapsedilirken, siyasal alanla ili?ki, s?n?flar aras? ?i?birli?i? ve ?uyumu? savunan sosyal demokrasiden ?teye gidemedi.
Avrupa?da, ?zellikle ?kinci D?nya Sava?? sonras?nda egemen olan bu d???nce, emek hareketinin yeni geli?meye ba?lad??? d?nemde T?rkiye gibi ?lkelere, ?zellikle ideolojik kampanyalarla (milliyet?ilik, anti-kom?nizm vb.) aktar?ld? ve son derece etkili de oldu. T?rk-???in geli?im tarihinde bunun izlerini g?rmek m?mk?n. ?stelik sadece T?rk-???in de?il, ABD?nin kurulu?unda etkisi oldu?u t?m ?lkelerdeki sendikalarda, milliyet?ili?in ve ?kom?nizm kar??tl????n?n etkisi, bu kampanyalar?n sonucunda yarat?ld?.
Sendikalara ili?kin bir di?er yan?lsama, sendikalar?n ve sendikal m?cadelenin ?sol? ad?na ve ?solcularla? ili?kilendirilerek a??klanmaya ?al???lmas?. ?Solcu? ifadesi, bir taraftan karma??k i?eri?i ve temel ?zellikleri ile belirsizli?i ortaya koyarken, di?er taraftan s?n?f m?cadelesinin genel noktalar?n? i?erip genelleyerek, i?inde eritmesi nedeniyle ister istemez bir darla?may? ifade ediyor. ?yle ki ?sol? denildi?i zaman ?o?u ki?inin akl?na, birbirinin tam kar??t? anlamlar gelebiliyor. Her ideolojinin, toplumsal ?rg?tlenme ve s?n?f m?cadelesinin hedefleri i?inde oynad??? birle?tirici rolle anlaml? oldu?u d???n?ld???nde, ?sol? kavram?n?n kendili?inden birle?tirici olabilece?ini d???nmek, ba?ka bir yan?lsamay? ifade ediyor.
Sendikalar?n ?sa?c? sendika?, ?solcu sendika? olarak adland?r?lmas? ve nitelendirilmesi, bu temel yan?lsaman?n bir sonucu. ?Sol? kavram?n?n, bunca kar???k, belirsiz ve kirletilmi? oldu?u bir ortamda, sorunu ?sa?c?l?k? ya da ?solculuk? a??s?ndan de?erlendirmek ve sendikal sorunlar? belirsiz, y?zeysel ?solcu? reflekslerle a??klamaya ?al??mak, bu kar???kl??a katk?da bulunmaktan ?te bir anlam ta??m?yor.
Son y?llarda ?e?itli platformlarda tart???lan ve dillendirilen ?konfederasyonlar?n birle?mesi? ve ?ortak ?al??anlar yasas? ??kar?lmas?? gibi ?nerilerin ne anlama geldi?ini, i?erdi?i yan?lsamalar ve bu yan?lsamalar?n yarataca?? sonu?lar?, daha g?ncel ve somut ?rneklerle haftaya de?erlendirelim. | |
|
|
|
|
|
