Ekonomi [27.08.06]

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB), yılın en büyük özelleştirme sürecini başlatıyor. 20 elektrik dağıtım bölgesi sırayla özelleştirilecek. Katılım şartları gereği büyük sermayenin yarışacağı ihaleler sonucunda 20 bölgede 2.7 milyar YTL yatırım yapılacak.

ANKA’nın edindiği bilgiye göre, dağıtım bölgeleri için lisans alan ve tarifelerini onaylatan ÖİB, ilk olarak ihaleye çıkacağı bölgeler için Özelleştirme Yüksek Kurulu’ndan karar çıkaracak. Bölgeleri kapsam ve programa alırken ÖYK kararı alan ÖİB, Tüpraş’ın yüzde 51 hissesinin Koç-Shell ortaklığına satışındaki yargı süreci nedeniyle bu yola başvuracak.

Satış ve satışa ilişkin stratejinin ÖYK kararıyla belirlenmemesinin yürütmeyi durdurma kararlarına gerekçe oluşturmasına dayanan ÖİB, enerji özelleştirmesinde aynı sorunla karşılaşmamak için ÖYK kararı çıkaracak. Başkanlığı Başbakan Tayyip Erdoğan’ın yaptığı ÖYK’nın alacağı kararla hangi bölgelere öncelik verileceği de siyasi irade kararı ile güçlendirilmiş olacak.

Öncelikli bölgeler

ÖİB, ilk etapta ihaleye çıkılması için altı bölgenin tüm hazırlıklarını tamamladı. Meram, Trakya, İstanbul Anadolu, İstanbul Avrupa, Sakarya ve Başkent hazır durumda bulunuyor. ÖİB bu bölgelerden iki ya da üçü için bir aynı dönemde ihaleye çıkmayı tasarlıyor. Ancak yatırımcıların en çok istediği bölge olan İstanbul Avrupa’nın, karsız bölgelerin elde kalacağı endişesiyle ilk etapta ihaleye çıkmayabileceği belirtiliyor. İhaleye çıkacağı bölgelerin komşu olmasına dikkat edecek olan ÖİB, bu ölçüte göre, Başkent ile Meram’ı, İstanbul Anadolu ile Sakarya’yı ilana çıkarabilir. İstanbul Avrupa’nın sonraya alınması ile Trakya da bundan etkilenebilir. Bölgeler için paketler oluşturulması da gündeme gelecek. İki-üç bölgelik paketlerde ortalama kar-zarar dengesine dikkat edilecek.

İki bölgeye erteleme

20 bölge içinden ikisinin sona bırakılması ise kesinleşti. 1996’da açılan ihalelerde Menderes ve Göksu bölgelerini kazanan Aydem ve Akedaş, Enerji Bakanlığı’na karşı açtıkları davaları kazandıkları ve ayrıca tahkim resti çektikleri için, ÖİB; bu bölgeleri sona bırakarak, ilana çıkmayacak. ÇEAŞ ve Kepez’in faaliyet alanında lisans alan Toroslar ve Akdeniz Elektrik Dağıtım Şirketleri’nde Uzan Grubu ve şirket hissedarlarının mücadelesi nedeniyle sorun yaşanması olasılığı bulunuyor.

2008’de bitecek

ÖİB’nin eylül ayında ilana çıkmasıyla birlikte iki ay ilan süreci yaşanacak. Ardından teklifler alınacak. Bunların değerlendirme süreciyle ilk ihaleler en erken Aralık 2006-Ocak 2007’de yapılabilecek. Ancak ilk ihalelerin 2007’de başlamasına kesin gözüyle bakılıyor. 20 bölgenin özelleştirmesinin tamamlanması ise 2008 yılına sarkacak. ÖİB, dağıtım özelleştirmesi için yeni bir takvim de hazırlayacak. Dağıtım özelleştirmeleri belli bir aşamaya geldikten ya da tamamlandıktan sonra üretim tesislerinin özelleştirilmesinin sırası gelecek.

Büyük sermaye girecek

Toplam 1 puanlık önyeterlilik kriterlerinden 0.5 puan alan şirketler ihaleye katılabilecek. Teknik kritere uyan tek yerli şirket olduğu için, mali yeterlilikte yarışacak olan şirketler, güçleri yetmezse Ortak Girişim Grubu (OGG) oluşturup, mali yeterlilik kriterlerini sağlamaya çalışacaklar.

İki teknik kriteri, Türkiye’de yalnızca Kayseri Elektrik, o da bazı bölgelerde sağlayabildiği için şirketler arasındaki asıl yarış mali yeterlilikte olacak. Belirlenen kriterlerle, enerji dağıtım özelleştirmesine; büyük yerli sermaye, çok ortaklı yerli sermaye ile yabancılar ve yabancı ortaklı gruplar damgasını vuracak.

Kayıp kaçakla mücadele

ÖİB, özelleştirme sonrasında 2010 yılına kadar kayıp-kaçak oranlarındaki düşüş hedeflerini de belirledi. Şirketlerin kayıp-kaçak hedeflerini tutturması için ise bir kontrol mekanizması olmayacak. Kayıp-kaçak tarife içinde olduğundan, etkin mücadele ile oranları aşağı çeken şirket daha fazla kazanacak. Kayıp-kaçakla mücadelede başarısız olanların ise kar payı düşecek. Özelleştirilecek dağıtım bölgeleri şöyle:

DİCLE: Diyarbakır, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Batman, Şırnak.

VAN GÖLÜ: Bitlis, Hakkari, Muş, Van.

ARAS: Ağrı, Erzincan, Erzurum, Kars, Bayburt, Ardahan, Iğdır.

ÇORUH: Artvin, Giresun, Gümüşhane, Rize, Trabzon.

FIRAT: Bingöl, Elazığ, Malatya, Tunceli.

ÇAMLIBEL: Sivas, Tokat, Yozgat.

TOROSLAR: Adana, Mersin, Osmaniye, Hatay, Gaziantep, Kilis.

MERAM: Kırşehir, Nevşehir, Niğde, Aksaray, Konya, Karaman.

BAŞKENT: Ankara, Kırıkkale, Zonguldak, Bartın, Karabük, Çankırı, Kastamonu.

AKDENİZ: Antalya, Burdur, Isparta.

GEDİZ: İzmir, Manisa.

ULUDAĞ: Balıkesir, Bursa, Çanakkale, Yalova.

TRAKYA: Edirne, Kırklareli, Tekirdağ.

AYEDAŞ: İstanbul ili Anadolu Yakası.

SAKARYA: Sakarya, Bolu, Düzce, Kocaeli.

OSMANGAZİ: Afyon, Bilecik, Eskişehir, Kütahya, Uşak.

BOĞAZİÇİ: İstanbul ili Avrupa Yakası.

MENDERES: Aydın, Denizli, Muğla.

GÖKSU: Adıyaman, Kahramanmaraş.

YEŞİLIRMAK: Amasya, Çorum, Ordu, Samsun, Sinop

Başa dön

Tüm Köy-Sen’den selzedelere ziyaret

Trakya’da yaşanan sel felaketinde Kırklareli Pınarhisar ilçesi Poyralı köyünde mağdur olan köylüler, Tüm Üretici Köylüler Sendikası (Tüm Köy-Sen) Genel Başkan ve şube yöneticileri tarafından ziyaret edildi.

Nevzat Bayraktar adlı üretici köylünün selde 103 adet küçükbaş hayvanı telef olmasına rağmen olaydan sonra yaptığı tüm başvurular sonuç kalmış. Tüm Köy-Sen Pınarhisar Şubesi’ne başvurarak sendikadan yardım isteyen Bayraktar, devletin ilgisizliğinden yakınıyor.

Sendikaya yapılan başvuru nedeniyle, Tüm Köy-Sen Genel Başkanı Şevki Konur, Lüleburgaz Şube Yöneticisi Taner Günerbüyük ve Pınarhisar Şube Yöneticisi Lütfü Gökerküçük, Poyralı köyünü ziyaret etti. Tüm Köy-Sen heyeti köyde, Trakya’nın ilk kadın köy muhtarı olan Cemile Esen , ihtiyar heyeti üyeleri, zarar gören üretici köylü Nevzat Bayraktar ve köylülerle görüştüler. Daha önce de köylünün Ziraat Bankası ile icra ve jandarma tarafından hayvanların meraya çıkış yollarının kesilmesi sorunlarını çözen Tüm Köy-Sen heyeti köyde ilgiyle karşılandı.

Zarar karşılanmalı

Selden önce hayvanlarının varlığına güvenip kredi çekip traktör aldığını ifade eden Nevzat Bayraktar, selde hayvanlarını kaybetmesiyle birlikte tam anlamıyla bir yıkımla karşı karşıya kaldığını aktararak şunları söyledi: “Ben şimdi ne yapacağım. Resmi başvurularımın hiçbirine yanıt alamadım. Çiftçi örgütü olduğunu iddia eden örgütlerin hiçbirisi gelip ‘Durumun nedir?’ diye sormadı. İnsan bu duruma düşünce, örgütsüz ve sahipsiz olmanın acısını daha iyi anlıyor! Şimdi Tüm Köy-Sen’i büyütüp güçlendirseydik, böyle sahipsiz kalmayacaktım. Tüm üretici köylüleri bu konuda düşünmeye çağırıyorum. En çok da, otuz yıldır üyesi olduğum Köy-Koop’un gelip halimi hatırımı sormaması, beni üzdü”

Muhtar Cemile Esen, “Köylümüzün zararı karşılanmalı, devletin kurumları çok ağır işliyor. Ne yapılacaksa, vakit geçirilmeden yapılmalı” dedi.

Genel Başkan Şevki Konur ise, köylünün yanında olduklarını, yaşanan bu olayın üretici köylülünün, örgütsüzlüğünden kaynaklandığını belirterek, “Kırklareli merkez köylerinden Dereköy, Terzidere, Geçitağazı köylerinde de bir çok üretici köylünün malına ve canına zarar gelmiştir. Oralarda yaşayan köylülerle de toplantılar yaptık. Köy muhtarları ile görüştük. Hep birlikte gerekli girişimleri başlatacağız” şeklinde konuştu.

Başa dön

Bankaların çöküşü devletin kontrolsüzlüğü

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) Başkanı Ahmet Ertürk, ‘’Bankacılık, bütün dünyada devletin çok sıkı kontrol ettiği bir sektördür ama Türkiye’de bu yapılmadı. Sonuç, bankaların çöküşü’’ dedi. Ertürk, konuk olduğu Kayseri Sanayi Odası meclis toplantısında yaptığı konuşmada, 2001 yılında yaşanan bankacılık krizinin, gayri safi milli hasıla (GSMH) 200 milyar dolar olarak düşünüldüğünde, kabaca 50 milyar dolarlık ‘’kara delik’’ açtığını söyledi.

Küçük tasarruf sahiplerinin, bütün dünyada devlet tarafından korunduğunu ifade eden Ertürk, devletin, 1994 yılından önce sınırlı olan güvenceyi yüzde 100’e çıkardığını anımsattı.

Bu kararın ardından kurtulduklarını zanneden bankaların, 3-4 yıl sonra ‘’patır patır döküldüğünü’’ kaydeden Ertürk, şöyle konuştu: ‘’O günden sonra banka sahibi, devleti arkasına aldı, devleti kendisine kefil yaptı ve yüzde 20-25’lerle faiz topladı. Devlet, yüzde 100 güvence vermede ve banka lisansı vermede hassas davransaydı, bunun zararı sınırlı olabilirdi. ’’

Başa dön