İşçi-Sendika [23.02.06]

Adana TEKEL işçilerinin, fabrikalarının kapatılmasına karşı, 45 gün sürdürdükleri direniş boyunca geri çekilmesini istedikleri 4-C uygulaması yeniden gündemde. TEKEL Genel Müdürlüğü, Adana Sigara Fabrikası Müdürlüğü’ne gönderdiği yazı ile kendi isteği ile bu uygulamaya tabi olmak isteyen işçilerden talep dilekçesi alınması talimatını verdi. Genel müdürlüğün yazısı, fabrikanın çeşitli yerlerine asılarak işçilere duyuruldu.

Kendilerine üretime başlama sözü verilen işçiler ise tepkili. “Bu kadar zaman boşuna direnmedik!” diyen işçiler, işlerini kaybetmelerine ve fabrikalarının kapatılmasına ya da özelleştirilmesine neden olacak herhangi bir dayatmaya, karşı koyacaklarını belirttiler.

Niyet hasıl oldu

TEKEL Adana Sigara Fabrikası işçileri, fabrikalarının kapatılması kararına ve kendilerinin de 657 sayılı Yasa’nın 4-C maddesi uyarınca diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici personel statüsünde istihdam edilmek istenmelerine karşı işyerini terk etmeme eylemi yapmışlardı. İşçilerin direnişi, Adana’nın yerelinde olduğu kadar ülke genelinde de yankı uyandırmaya ve dayanışma büyümeye başlayınca AKP Hükümeti, geri adım atarak, fabrikanın üretime devam edeceğini açıklamıştı. Bu açıklamayı sevinçle karşılayan işçiler, üretim kararı ellerine yazılı olarak ulaştıktan sonra direnişi sona erdirmişlerdi.

Çok geçmeden hükümetin gerçek niyeti ortaya çıktı. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, “Fabrikayı kapatmayacağız ama özelleştirme uygulaması devam edecek” açıklamasında bulundu. Bu arada fabrikada “sert paket” üretimi yapılacağı duyuruldu, ama bu, “yumuşak paket” üretimine uygun olan makinelerle mümkün değildi. Üretim konusundaki belirsizlik devam ederken, TEKEL Genel Müdürlüğü’nün 4-C uygulaması ile ilgili yazısı asıldı.

Gelişmelerden huzursuz olan işçiler, sendikadan açıklama bekliyor. Tek Gıda-İş Güney Anadolu Bölge Şube Başkanı Gürsel Diliçıkık, gazetemize yaptığı açıklamada, TEKEL işçilerine 4-C uygulamasını kabul etmemeleri çağrısında bulunarak, “Mücadele devam edecek” dedi. Kapatma kararının geri çekilmesinin ardından yumuşak paket üreten Malatya ve Adana TEKEL fabrikalarına “sert paket” üretimi verildiğini hatırlatan Diliçkık, “TEKEL işçisinin vermiş olduğu mücadeleyi boşa çıkarmak için böyle bir yola başvuruldu. Fabrikadaki makineler sert paket üretimi için tadilattan geçirildi ve şu an deneme üretimi yapılıyor. Ancak yumuşak pakette 40-45 ton üretirken sert pakete geçince üretim oldukça düştü. Sert paket üretimi bu şekilde giderse bir rapor oluşturup genel müdürlüğe göndereceğiz, yumuşak paket üretimi isteyeceğiz” diye konuştu.

Mücadeleyi boşa çıkarmak için yeni taktikler denendiğini ifade eden Diliçıkık, 4-C genelgesinin bütün TEKEL fabrikasına asıldığına dikkat çekerek, şunları söyledi: “Biz Tek Gıda-İş Güney Anadolu Şube ve Tek Gıda-İş 1 No’lu Şube olarak işçi arkadaşlarımızın bu tuzağa düşmemelerini istiyoruz. Henüz kapatma tehlikesi ve özelleştirme süreci devam ederken işçilerin çok uyanık olması gerekiyor. 4-C kölelik yasasıdır. Hiçbir hak ve kuralı yoktur.”

Mücadelemiz 4-C için değildi

Mehmet Çuhadar: Hükümetin umut diye ektiği fidan meyvesini verdi; eski bir yemek gibi ısıtıp ısıtıp önümüze koymaktan hiç bıkmadıkları 4-C denilen kölelik yasası. Onlar mı anlamıyor, yoksa 45 günlük direnişimize rağmen biz mi anlatamadık? Biz 45 gün boyunca “TEKEL vatandır, vatan satılmaz, TEKEL halkındır halkın kalacak, Bizim buradan ölümüz çıkar” dedik. Sesimizi dağlar, taşlar duydu, anladı. Bir tek bunlar anlamadı. Anlamış olsalardı 4-C maddesini bize bir lütufmuş gibi sunup buraların içini boşlatmaya kalkışmazlardı. Direnişimizi 4-C yasasına teslim olmak, fabrikalarımızı bırakıp başka yerlere yerleşmek için mi gerçekleştirdik sanıyorlar? Öyle sanıyorlarsa çok yanılıyorlar. Bakın tekrar söylüyoruz; biz halkımızın kazanımı olan bu fabrikaların peşkeş çekilmemesi için direndik. İlerde büyük sosyal yaralara sebep vermesin, tütün ekicisini tütününü Corc’a Tom’a Hans’a kaptırıp açlığa mahkum edilmesin diye direndik. Ama biz anlayacağımızı anladık. Demek ki sermaye sahibi değilsen, sana hiçbir şey altın tepside sunulmuyor. Babalar gibi satarız diyorlar, ama bir şeyi hesaba katmıyorlar, bizler de artık gücümüzü fark ettik.

Edibe Koç: Mücadelemiz 4-C için değildi. Aylardır gecemizi gündüzümüze katarak büyük bir mücadele verdik. Sebep? İşyerimiz kapatılmasın, ekmek kapımıza kilit vurulmasın. Bir fabrika daha kapatılmasın işsizler ordusuna bir ordu daha katılmasın diye soğuk hava şartlarına aldırmadan, çoluk çocuğumuzla büyük bir mücadele verdik. Sesimizi Türkiye çapında duyurduğumuza inanıyoruz. Sayın başbakanımız fabrikanız kapatılmayacak, üretime geçilecek diye müjde verdi. Peki üretime geçecek olan bir fabrikaya neden 4-C’yi sunuyorlar? Bizler 4-C’nin adını bile duymak istemiyoruz. 4-C’ye mahkum edilmiş çalışanlara soruyoruz; açlık sınırının neresindesiniz? Soruyoruz; SEKA işçileri, fabrikalarınız kapatıldı, şu anki halinizden ne kadar memnunsunuz?

4-C NEDİR?

4-C uygulaması özelleştirmeler nedeniyle işsiz kalacak işçilerle ile ilgili olarak, sus payı olarak, gündeme getirildi. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4’üncü maddesinin (c) fıkrası ile 03.05.2004 tarihinde yürürlüğe konulan “Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İşsiz Kalan ve Bilahare İşsiz Kalacak Olan İşçilerin Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar”a göre, Bakanlar Kurulu tarafından 14.02.2005 tarihinde kararlaştırıldı.

Bu karara göre, istihdam edilecek geçici personele, tahsil dereceleri dikkate alınarak belirlenecek brüt aylık ücretler ödenecek. Bu ücret dışında herhangi bir ad altında ücret ödenmez ve sözleşmelerine bu yönde hüküm konulamaz. Ayrıca bu ücretler kanunda üst sınır olarak belirlenmiştir, asıl ücret gidecekleri kurumlarca ayrıca belirlenir.

Çalışma saatlerinde devlet memurları için tespit edilen çalışma saat ve süreleri dikkate alınır, ancak, geçici personel kendisine verilen görevleri çalışma saatlerine bağlı kalmaksızın sonuçlandırmak zorundadır. Normal çalışma saatleri dışında veya tatil günlerinde yapacağı çalışmalar karşılığında herhangi bir ek ücret ödenmez.

Geçici personel, istihdam edildiği sürece dışarıda kazanç getirici başka bir iş yapamaz.

Çalıştıkları her ay için azami 1 gün ücretli izin verilebilir.

Geçici personelin hizmet sözleşmesinin feshinde, ihbar, kıdem veya sair adlar altında herhangi bir tazminat ödenmez.

Geçici personelin tip sözleşme örneklerinin Maliye Bakanlığı’na vize ettirilmesi zorunludur.

Vize işlemi yapılmadan sözleşme yapılamaz ve herhangi bir ödemede bulunulamaz.

Başa dön

‘Sendikacılar organizeye gelsin’

Emek Partisi (EMEP) Çiğli İlçe Örgütü, Organize Sanayi Bölgesi’nde çalışan işçilere yönelik Genel Sağlık Sigortası ve Sosyal Güvenlik yasa tasarılarına ilişkin bilgilendirme toplantısı gerçekleştirdi. Toplantıya katılan sendikasız işçiler, Emek Platformu içerisinde yer alan sendikacıların organize sanayi bölgelerine gelerek yasaları anlatmalarını istediler.

Çiğli Belediye Meclis Salonu’nda yapılan ve EMEP Çiğli İlçe Yöneticisi Bayram Akgül’ün yönettiği toplantıya konuşmacı olarak İzmir Tabip Odası Başkanı Zeki Gül ve Tek Gıda-İş 6 No’lu Şube Başkanı Zaman Suyer katıldı.

Doktor Zeki Gül, Dünya Sağlık Örgütü’nün sağlığı, bedensel, ruhsal, siyasal, sosyal iyilik hali olarak tanımladığını belirterek, “Yaşam hakkının olmadığı bir ülkede hiçbir şeyi tartışamayız. Sağlık hakkı da yaşam hakkının göbeğindedir” dedi. Genel Sağlık Sigortası’nda ise sağlığın bir ödev haline getirildiğini ifade eden Gül, “Örneğin yoksulluklarından ötürü şekerini düzenli ölçtüremeyen kişilerin sağlıklarını korumadıkları gerekçesiyle hekim tarafından ihbar edilerek sigorta kapsamından çıkarılmaları öngörülüyor” dedi. Yasa ile hekimlerin hastalarına “Neyiniz var?” yerine “Primlerinizi ödediniz mi?’ diye soracağını dile getiren Gül, “Kişi primlerini ödemediyse icra işlemleri başlatılarak günlük yasal faizler alınıyor” dedi. Tedavisi yüksek maliyet gerektiren hastalıkların kapsam dışında bırakıldığına dikkat çeken Gül, GSS’nin asıl adının “Asgari Sağlık Sigortası” olması gerektiğini belirtti. Gül, bu yasa tasarılarına karşı eylemler yapan Emek Platformu’nun hazırladığı broşürleri çoğaltarak daha geniş kesimlere ulaştırmak gerektiğini belirtti.

Zaman Suyer de, iktidarın, “Herkes sigortalı olacak, herkese sağlık hizmeti vereceğiz” diyerek halkı kandırdığını dile getirdi. Çıkacak yasa ile emekliliğin de hayal haline getirildiğini belirten Suyer, “Olmazsa olmazımız örgütlenmektir” dedi. “Yılgınlığa düşmediğimiz sürece bu tasarıları geri çektirebiliriz. Bunun örneklerini daha önce yaşadık” diyen Suyer, işçi ve memur ayrımı yapılmadan emekçilerin mücadele etrafına çekilmesi durumunda başarılı olunabileceğini söyledi.

Toplantıya katılan Çiğli Organize Sanayi Sitesi işçileri, Emek Platformu bileşenlerinin, Organize girişinde konuyla ilgili ortak bildiri dağıtması ya da masa açarak bilgilendirici çalışmalar yapmasını istediler. Yine toplantıya katılanlar, mahallelerde de bu tür toplantılar yapılmasını önerdiler.

Başa dön

Mecaplast’ta sendika var

Arzu Yalçın

Gebze Organize Sanayi Bölgesi’nde kurulu Mecaplast Otomotiv Sanayide çalışan 276 işçi Petrol-İş Sendikası’nda örgütlendiler.

Bir yıl önce öngütlenme çalışmalarına başlayan işçiler, yetki için bakanlığa başvurduklarını, ancak yanıtın gelmediğini söylediler. Çalışma koşullarının ağırlığı, ücretlerin düşüklüğü ve işçilere yönelik kötü davranışlar nedeniyle sendikalaşmaya karar veren işçiler, bunun için vardiyalar ve bölümlerde komiteler kurmuşlardı. Örgütlenmeden önce arkadaşlarıyla olan ilişkilerini, “Fabrika içerisinde arkadaştık, fakat fabrikadan çıktığımızda birbirimize yabancıydık” sözleriyle ifade eden Mecaplast işçileri, bir süre sonra fabrika dışında da bir araya gelmeye başlamışlar. Bu sendika fikrinin tartışıldığı toplantılara dönüşmüş. Sendikaya üye olmaya karar veren Mecaplast işçileri önce Birleşik Metal-İş’e başvurmuşlar ancak plastik işkolunda olmaları nedeniyle Petrol-İş’e gitmişler.

Petrol-İş’e üye olmalarından üç gün sonra patronun sendikalaşmayı duyduğunu belirten işçiler, “Patronun ilk tepkisi işkoluna itiraz etmek oldu. Yılbaşında patron fabrikada tüm işçilerin katıldığı bir kokteyl düzenledi. Bizi tebrik etti. ‘Sizler yasal hakkınızı kullanıp sendikaya üye oldunuz, şimdi ben de yasal hakkımı kullanarak işkoluna itiraz ediyorum’ dedi. Bizce patronun hedefi zaman kazanarak bizleri bölmekti. Bunu koktelyde de gösterdi. Bir arkadaşımızı yemekhaneden kovdu. Biz de bütün işçiler yemekhaneden ayrıldık” diye konuştular.

Petrol-İş’in düzenlediği eğitim toplantısınde ise yeni örgütlenen Polifen işçileri ile ortak mücadele çağrısı yapan Mecaplast işçileri, Gebze Organize Sanayi Bölgesi’ndeki işçilerin ancak birlik olarak kazanabileceklerini dile getirdiler.

Başa dön