İşçi-Sendika [12.02.06]

Mersin’de incelemelerde bulunmak üzere Adana Şakirpaşa Havalimanı’na gelen Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, yaptığı açıklamalarla, fabrikalarının yeniden üretime geçmesinin sevincini yaşayan TEKEL işçilerini üzdü. Başbakan’ı karşılamak üzere ellerinde çiçeklerle havaalanına gelen işçiler, Erdoğan’ın “özelleştirme sürecek” açıklamalarıyla şaşkınlık yaşadı. Tek Gıda-İş Sendikası yöneticileri ise özelleştirmeye karşı olduklarını, mücadeleyi sürdüreceklerini belirttiler.

‘Devletin sırtında kambur’

Adana’ya önceki gün gelen Başbakan’ı, havaalanında, AKP’lilerin yanı sıra 30 kadar TEKEL işçisi karşıladı. Erdoğan burada yaptığı açıklamada TEKEL’le ilgili olarak Tek Gıda-İş Sendikası Genel Başkanı ve Türk-İş yetkilileriyle görüştüğünü belirterek, “Maliye Bakanlığı’na da konuyla ilgili çalışma yapılması için talimat verdik” dedi. “TEKEL seninle gurur duyuyor” sloganları arasında konuşmasına devam eden Erdoğan, “Ama özelleştirmeler de devam edecektir. Devletin sırtına kambur olmuş bu kurumları bir bir özel sektöre devredip elimizden çıkaracağız” diye konuştu.

Bu açıklama, kapatma kararının geri alınmasının sevincini yaşayan işçiler üzerinde soğuk duş etkisi yaratırken, Erdoğan sözlerini şöyle sürdürdü: “Devlet yine hizmetini vermeye devam edecektir, ancak özel sektör bunları yürütecektir. Buralar özel sektöre devredildiği zaman sizler işlerinizden olamayacaksın. İthal işçi getirip çalıştırmayacağız. Yine siz çalışacaksınız. Siz güçlü olursanız Türkiye güçlü olur. Siz zayıf olursanız Türkiye zayıf olur.”

Özelleştirmeden vazgeçmiyorlar

Başbakan Erdoğan’ın açıklamalarını değerlendiren Tek Gıda-İş Genel Sekreteri Mecit Amaç, hükümetin özelleştirmeden vazgeçmeye niyeti olmadığını ifade etti. Malatya ve Adana fabrikaları için kapatma kararından vazgeçilerek yeniden üretime geçme kararı alındığını hatırlatan Amaç, üretime yeniden başlanması talebini kabul ettirdiklerini, ancak hükümetin, bu fabrikaları özelleştirme kapsamındaki diğer TEKEL fabrikalarıyla birlikte elden çıkarmak isteyebileceğini aktardı. Üretimin yarından itibaren yeniden başlayacağını söyleyen Amaç, özelleştirmeye karşı olduklarını, Adana ve Malatya fabrikalarının özelleştirme kapsamına alınması durumunda ise gelişmelere göre hareket edeceklerini bildirdi.

Aynı yola çıkar

Özelleştirmenin hiçbir biçimini kabul etmediklerini dile getiren Tek Gıda-İş Güneydoğu Anadolu Bölge Şube Başkanı Servet Akbudak da, özelleştirmenin kapatma ile aynı kapıya çıkacağını söyledi. TEKEL’in tümünün özelleştirme kapsamında olduğunu, sadece Adana ve Malatya fabrikalarını kapatma kararı alındığınını hatırlatan Akbudak, “Bu karar yabancı sigara tekellerinin talepleri doğrultusunda uygulandı. TEKEL Genel Müdürü Kazım Çalışkan, ‘ben bu iki fabrikayı kapatacağım, çünkü yabancı tekeller bunu istiyor. Siyasi irade buna karşı çıkarsa üretim yapmayacağım’ dediğine şahit oldum” diye konuştu. Akbudak, sadece fabrikanın kapatılmasına karşı olmadıklarını, aynı zamanda teknolojinin de yenilenmesini istediklerini kaydetti.

Eylemden üretime

Öte yandan, TEKEL Genel Müdürlüğü, Adana Sigara Fabrikası’nda üretime yeniden başlaması için idari emir verdi. Yarından itibaren fabrikada üretime başlayacaklarını söyleyen Tek Gıda-İş Güney Anadolu Bölge Şube Başkanı Gürsel Diliçıkık, “Önceki akşam TEKEL Genel Müdürlüğü, ‘Hazırlıklarınızı yapın, ihtiyaçlarını belirleyin, günlük ve aylık üretim kapasitesini genel müdürlüğümüze bildirin’ şeklinde idari emir gönderdi. Mevcut makineler üzerinde yaptığımız çalışmada, sert paket Maltepe ve Samsun sigarasının üretimini gerçekleştirmiştik” dedi. Diliçıkık, başlattıkları mücadelelerinde 44 gün sonra olumlu sonuç aldıklarını, yarın düzenleyecekleri törenle eylemi bitirip, ardından deneme üretimine başlayacaklarını ifade etti.

Başa dön

Sosyal hak, hak getire

Turan Kara

Kış ayı, İzmir’de de soğuk ve çetin geçiyor. Kar yağışı ve soğuklar emekçilerin ihtiyaçlarını artırıyor. Buna karşılık birçok fabrikada, kış ayları sosyal hak ve ücret gaspları yaşanıyor.

Kemalpaşa Organize Sanayi Bölgesi’nin büyük fabrikalarından olan Dimes, Banvit, Pakmaya’da çalışan işçiler, hem soğukta daha da ağırlaşan çalışma koşullarından hem de ücretlerinden şikayetçi. İşçiler, hiçbir sosyal hakları olmadığını, ücretlerinden kesinti yapıldığını, patronun insafına kaldıklarını söylüyorlar.

Plastik yan sanayinde çalışan Bağdat Hanım, “Soğuk bir yandan giriyor, bir yandan çıkıyor. Fabrikanın içi üfürüp duruyor” diyor. Sürekli bandın başında durmak zorunda olduklarından soğuğu kemiklerine kadar hissettiklerini söyleyen Bağdat Hanım, çalıştığı fabrikada kış için hiçbir sosyal hak alamamış; ne kömür yardımı, ne erzak yardımı, ne ikramiye ne de zam... Üstüne üstlük fazla mesai ücretinin de ödenmediğini belirtiyor.

Yardımlar kesiliyor ücretler düşürülüyor

Bir dönem çalışma koşullarının en iyi olduğu fabrikalardan biri gözüyle bakılan Pakmaya’da da, işçilere bu seneye kadar verilen yakacak ve ikramiye yardımları kesilmiş. Gece mesaisine yüzde 20 zam uygulaması ise kaldırılmış. Bayram mesaisi yüzde 300 den yüzde 100’e, normal mesai yüzde 50’ye düşürülmüş.

Henüz emekli olan Noyan Demir, 12 yıl çalışmış Pakmaya’da. Yeni aldığı işçileri asgari ücretle işe almaya başladı oysa her zaman biraz daha yüksek ücret alırdı işçiler. Saati 25 milyondu şimdi 19 milyon, yani asgari ücret” diye anlatıyor. Eski işçi sayısı epeyce azalmış. “Kendi isteğiyle ayrılana tazminat vermiyor artık. Çünkü deneyimli işçi sayısı azaldı. İşçiler çıkmak istedi” diyor. Demir işe başladığında fabrikadaki sendika fesholmuş. “Sendika olsa tabii iyi olurdu, korurduk haklarımızı” diye ekliyor.

Dimes işçileri ise günde 12 saat çalışmanın da etkisiyle kışın zorluğunu en çok hissedenlerden. Kahvede görüştüğümüz işçiler, “Kış geldi diye çalışma koşullarımızda değişen bir şey yok. Yarım ton kömür yardımı ancak yapılıyor. Erzak, artan masrafların karşılanması bir tarafa, çay molalarımız yok. Bence önce çay ve dinlenme saatleri gerekli, çalışma saati kısaltılmalı. 12 saat sürekli çalışmak kolay mı? Hele kimi arkadaşlar izinsiz, günlerce çalışıyor, karısını göremeyenler var aramızda. Bir de fazla mesai filan yok. Haftanın günlerine yayıp 8 saat çalışmış gösteriyorlar” diyor bir işçi.

Bir diğer işçi ise “İki gün yemek yemeden çalıştım. Makine arızasından dolayı. Adamlar önce iş diyor. Zaten yemekler sabahtan yapılıyor, öğlen aynı yemek, akşam aynı yemek. Çizme filan yok. Suyun içinde normal ayakkabıyla çalışıyoruz” diye anlatıyor.

Kuş gribi bahane

Banvit de, 2006’ya, ücretleri düşürerek, ikramiyeleri keserek ve çalışma şartlarını ağırlaştırarak girdi. Patron, ilk kuş gribi salgınında bir maaş ikramiyeyi kesmiş ve ücretlerden yüzde 15-20 kesinti yapmıştı. Bu arada 100’den fazla da taşeron işçi almıştı. Şu an işçiler, kışın gelmesiyle artan masraflar karşısında kesilen ikramiyelerin verilmesini, ücretlerin artmasını beklerken, patronun yine kuş gribi salgınını bahane ederek haklarını gasp edeceğinden endişeleniyorlar.

Banvit’te 6 işçi, sendikayı sadece düşündükleri için işten çıkarılmış. İlk çıkarılanlardan Özgür; “Maaş birden 380 milyona düştü. İkramiyeler verilmedi. Oysa biz ona göre plan yapmışız. Bunlar tekrar ödenecek mi ödenmeyecek mi bilmiyoruz. Adamların insafına kalmış, bize bir şey soran yok” diye yakınıyor. Bir diğeri ise “Formenler ters ters davranmaya başladı. Sanki mağdur olan işçiler değilmiş gibi. Baskı arttı. Bandırma’daki sendika olayının etkisi de var sanırım bu işte” diyor. Başka bir işçi ise “Kuş gribi unutuldu, bakalım bizim durum iyileşecek mi?” diye soruyor.

Meşru direnme hakkı doğar

Emek Partisi İzmir İl Başkanı, Avukat Hasan Hüseyin Evin, hukuki olarak ikramiye, erzak, kömür veya herhangi bir yardım 3 yılı aşkın bir süre uygulandığı zaman, “işyeri uygulaması” haline geldiğini ifade edip, “Bu tür işyeri uygulamaları kazanılmış haklardır ve patron keyfi olarak bunu kaldıramaz. Bu hakların ortadan kaldırılması halinde işçinin, ‘meşru direnme hakkı’ dediğimiz hakkı doğar” dedi. İşçi sınıfının, sosyal hakları mücadele ederek kazandığını belirten Evin, “89 Bahar eylemleri, Zonguldak işçilerinin direnişi bunun en iyi örneklerinden. Ama şimdi bu mücadele biraz yavaşladığında görüyoruz ki elde edilmiş haklar birer birer geri alınıyor” diye konuştu. İşçilerin haklarından geri adım atmaması gerektiğini belirten Evin, bu hakların kalıcı hale getirilmesinin ancak emekçilerin iktidarı ile mümkün olacağını söyledi.

Başa dön

‘Emekliler için zor bir yıl olacak’

Türkiye İşçi Emeklileri Derneği Başkanlar Kurulu işçi emeklileri, dul ve yetimlerini ilgilendiren zam yüzdelerinin yetersizliği nedeniyle 2006’nın ekonomik olarak zor bir yıl olacağını açıkladı.

Türkiye İşçi Emeklileri Derneği Başkanlar Kurulu’nun 9-10 Şubat 2006 tarihlerinde Türk-İş Genel Merkezi’nde, 80 şube başkanının katılımıyla yaptığı toplantıdan sonra bir sonuç bildirgesi yayınlandı. İşçi emeklileriyle, dul ve yetimlerinin aylıklarına yapılan zam oranlarının yetersiz kaldığı belirtilen bildirgede, emekli aylıklarının büyük kısmının 450-500 YTL arasında değiştiği ve SSK’da işçi emeklilerine uygulanacak olan altışar aylık yüzde 3’er zam artışlarının 2006 yılının ekonomik olarak zor bir yıl olacağını gösterdiği kaydedildi. Uzun yıllardır intibakların yapılmaması yüzünden emekli aylıkların yetersiz kaldığına dikkat çekilen bildirgede, yüzdeli artışlarla emeklilerin içinde bulunduğu mağduriyetin giderilemediği ve bu sorunun çözümünün intibak yapılması olduğu belirtildi.

Kayıplar giderilsin

Vergi iadesinin, kaldırılması ve yerine “ek ödeme” getirilmesinden emeklilerin genel olarak 1 puanlık kaybı olduğu belirtilen bildirgede, hükümete bu uygulamanın yeninden değerlendirilerek kayıpların giderilmesi gerektiği çağrısında bulunuldu.

Kaybedilen dava yok

TÜFE alacakları konusunda farklı yorumlar yapılarak, kamuoyunun yanlış yönlendirildiği savunulan bildirgede, Yargıtay’da kaybedilen dava olmadığı belirtildi. Bir yerel mahkeme kararının Yargıtay aşamasında verilmiş farklı bir karar gibi gösterilmesinin hem hükümeti yanılttığı, hem de milyonlarca hak sahibini belirsizliğe götürdüğü kaydedilen bildirgede, TÜFE farklarının hak sahiplerine bir an önce ödenmesi istendi.

Bildirgede, emeklilerin alacakları olan Konut Edindirme Yardımı birikimlerinin çözümlenmesi gerektiği de belirtildi.

Başa dön