Dünya [14.09.05]

ABD işgal güçlerinin, Irak’ın Suriye sınırına yakın Telafer kentindeki katliamı sürerken, Şam hükümetine sert bir tehdit geldi. ABD’nin Irak Büyükelçisi Zalmay Halilzad, Suriye’nin “terörist sığınağı haline geldiğini” ileri sürerek, “ABD’nin sabrı taşmak üzere” dedi.

Halilzad, gazetecilere verdiği demeçte, “Bizim de, Iraklıların da sabrı taşıyor. Şam için karar verme zamanı gelmiştir” dedi. Gazetecilerin, “Suriye’ye askeri saldırı” ihtimalini sorması üzerine Amerikalı elçi, “Hiçbir seçenek dışlanmıyor. Ayrıntıya girmek istemiyorum, ama onlar ne dediğimi anlar” yanıtını verdi.

Komik iddialar

Iraklı Sünnilerin, “Suriye’den Irak’a giren Sünni aşırıların tehditleri” nedeniyle anayasa taslağına karşı çıktığını iddia eden Halilzade, “Suriye, Irak’ta başarıyı güçleştirmenin karşılığında ne tür bir bedel ödemeye hazır olduğuna karar vermeli. Terörist eğitim kampları kapatılmalı. El Kaide’nin Suudi Arabistan, Yemen, Kuzey Afrika’da kandırdığı gençlerin Şam Uluslararası Havaalanı’na inmesini engellemeli” diye devam etti.

Gözlemciler, bu tehditlerin, Lübnan eski Başbakanı Refik Hariri’nin öldürülmesinin ardından Birleşmiş Milletler’in Suriye’ye yönelik baskısının arttığı bir dönemde dile getirilmesine dikkat çekiyor.

Zebari: Tehlikeli oyun

Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari de, Halilzad’ın ardından benzer bir açıklama yaptı. Suriye’nin “tehlikeli bir oyun oynadığını” öne süren Zebari, Bağdat yönetiminin, yıl sonunda seçilmiş bir hükümet iktidara gelene kadar Suriye’ye karşılık vermeyeceğini belirterek, “Suriye, komşu bir ülkede demokrasinin kök salmasından rahatsız ve bu nedenle Irak’ta istikrarı bozmaya çalışıyor” diye devam etti.

Amerikan varlığı tehdit ediyor

Hoşyar Zebari, Suriye’nin ayrıca, topraklarının çok yakınında bulunan Amerikan askeri varlığı yüzünden kendisini tehdit altında hissettiğini ifade ederek, “Suriye, Irak’taki Amerikan askerleri için yaşamın zor olmasını ya da pahalıya patlamasını istiyor. Amerikan askerlerinin, kolayca başarıyla sonuçlanabilecek bir görevde olduklarını düşünmelerini istemiyor” dedi.

Suriye tepkili

Şam hükümeti, bu tehditlere sert karşılık verdi. Suriye’nin resmi yayın organı Teşrin gazetesinde dün yayınlanan başyazıda, Halilzad’ın açıklamalarının ABD’nin Irak’taki başarısızlığını gizlemeyi amaçladığı belirtildi. Başyazıda, “Bir süper gücün elçisinin uluslararası ilişkilerin geleneklerine bağlı kalmak yerine gözdağı vermesi garip. Saldırı tehdidi, sömürgecilik ve soğuk savaşı hatırlatan bir tarz” denildi.

Halilzad’ın suçlamalarını temelsiz olarak niteleyen gazete, “Bu bilinen eski, krizi dışarıya ihraç etme ve Irak’ta güvenlik ve istikrarı korumadaki başarısızlıktan dolayı başkalarını suçlama politikasıdır” dedi.

Talabani: ABD asker çekebilir

Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani, ABD’nin yıl sonuna kadar Irak’tan 50 bin askerini çekebileceğini söyledi. Talabani, ülkenin bir bölümünü kontrol etmeye yetecek Irak güvenlik gücü bulunduğunu belirterek, “Amerika’nın güçlerinin bir bölümünü çekebileceğini ve yerlerine kendi güçlerimizi koyabileceğimizi sanıyorum. Zannımca 40 bin ila 50 bin Amerikan askeri yıl sonuna kadar çekilebilir” dedi.

Irak’taki diğer gelişmeler ise şöyle:

Irak’ta faaliyet yürüten Usluel adlı Türk şirketinde çalışan Metin Ceylan, Fatih Yiğit ve Paşa Sağlam isimli üç Türk vatandaşı, direnişçiler tarafından serbest bırakıldı.

Bağdat’ta bir restoranın önünde düzenlenen bombalı saldırıda 1 kişi öldü, 17 kişi yaralandı.

Bakuba’da iki Sünni din adamı öldürüldü.

Adı duyulmamış bir örgüt, Irak’taki Amerikan güçlerine alkol satan bir Lübnanlıyı kaçırdığını bildirdi.

Hille’de düzenlenen bombalı saldırıda 2 sivil öldü, 13 sivil yaralandı.

Felluce yakınlarında 3 sivilin cesedi bulundu.

Başa dön

ETA ateşkese hazır

İspanya’ya bağlı Bask bölgesinin bağımsızlığı için mücadele eden silahlı örgüt ETA’nın ateşkes ilan etmesi bekleniyor. Örgütün, İspanya hükümeti ile dolaylı ve gizli müzakere içinde olduğu ve ateşkesin 3 ay içinde ilan edileceği açıklandı. El Mundo gazetesi, resmi kaynaklara dayanarak, ateşkes tarihinin dahi belirlendiğini, bu noktadan sonra anlaşmayı bozacak tek şeyin ETA’nın vazgeçmesi olacağını bildirdi.

Kaynak olarak İspanyol istihbaratını gösteren gazete, ağustos ayı içinde müzakerelerde büyük ilerleme kaydedildiğini yazdı. Buna göre, Jose Luis Rodriguiz Zapatero liderliğindeki sosyal demokrat hükümet, ateşkesin ardından “kalıcı bir barış anlaşması” imzalanması için harekete geçecek.

El Pais gazetesi ise, hükümetin, yasaklanmış olan Bask partisi Batasuna’dan, “ETA’ya silah bırakma baskısı yapmasını” istediğini yazdı.

Meclis desteği gerek

Başbakan Zapatero’nun sözcüsü, haberler hakkında yorum yapmamayı tercih etti. Sözcü, “Hükümet, anti-terör politikasına devam edecektir” demekle yetindi. Kamu Bakanı Jordi Sevilla ise, parlamentonun desteğini almaları halinde, ETA ile masaya oturabileceklerini söyledi.

Gözlemciler ise, ateşkes konusunda bir takvim vermek için çok erken olduğu kanısında. Eski bir ETA lideri olan Julen de Madariaga, “Bir anlaşma hazırlık aşamasındaysa, şimdi bunun haberini yapmak hata olacaktır” uyarısında bulundu. Madariaga, haberin taraflardan birine baskı yapmak için sızdırılmış olabileceğini söyledi.

İspanya Başbakanı Zapatero, dört ay önce, ETA’nın silah bırakması halinde örgütle müzakere edebileceğini açıklamış ve bu konuda parlamentodan destek almıştı. Bu kararı protesto eden muhalefetteki sağcı Halkçı Parti, başkent Madrid’te 250 bin kişinin katıldığı bir eylem örgütlemişti.

Hükümetin ETA’ya karşı taviz vermeye niyetli olmadığı, ancak cezaevlerindeki yüzlerce ETA mensubunun serbest bırakılmasını düşünebileceği belirtiliyor.

ETA, daha önce de çok sayıda ateşkes ilan etmişti. Örgütün bu yaz boyunca turistik hedeflere eylem düzenlememesi, yeni bir ateşkese hazırlandığı yönündeki iddiaları güçlendirmişti.

Başa dön

Krizin altından özelleştirme çıktı

Ukrayna’da Devlet Başkanı Viktor Yuşçenko’nun Başbakan Yulia Timoşenko’yu, ülkenin en büyük demir-çelik fabrikasının özelleştirilmesinde “peşkeş çekilmesini önlemek için” görevden aldığı bildirildi. Amerikan Associated Press ajansının haberine göre, Ukrayna Ekonomi Yargıtayı, Nikopol Demirçelik Sanayii’nin hisselerinin devlette kalması yönünde eylül başında karar vermiş ve bu karar da Yuşçenko’nun tam onayını almıştı. Ancak Başbakan Timoşenko, iki özel şirketin çelik sanayiindeki işlevlerini bertaraf etme girişiminde bulunmayarak, tam aksi yönde Yuşçenko’nun tasarrufuna aykırı hareket etti.

Peşkeş girişimi

Nikopol Demir-Çelik Sanayii’ndeki küçük ortaklarından “Privat Bank”a, altı gün önce Yuşçenko’nun azlettiği Başbakan Timoşenko tarafından fabrikanın yönetim kurulunda önemli görevler verildi ve bu da Yuşçenko’nun kararına kesin olarak karşı gelmekti.

Nikopol, ABD’nin Steel Corp., Almanya’nın ThyssenKrupp’u gibi dünyanın en büyük demir-çelik sanayisi şirketleri arasında ilk 15 sırada yer alıyor.

Ukrayna’nın “turuncu darbesinden” ve Yuşçenko’dan önceki devlet başkanı Leonid Kuçma’nın damadı Viktor Pinçuk da Nikopol’de en parlak eski hissedarlarındandı.

Ukrayna Ekonomi Yargıtayı’nın 2 Eylül’de özelleştirilmesini iptal ettiği Nikopol’ün satışı, 2003 yılına dayanıyor.

Devlet Başkanı Yuşçenko, uzun dönem müttefiki eski ekonomi bakanı, endüstriyle ilgili parlamento komitesinin başkanı ve bölge valisi Yuri Yekharunov’u yeni hükümeti kurmakla görevlendirmişti.

Gözü koltukta kaldı

Bu arada, Yulia Timoşenko, gelecek yıl mart ayında yapılacak parlamento seçiminden sonra tekrar görevinin başına geleceğini öne sürdü. Timoşenko, AP’ye verdiği demeçte, “Bunun sadece bir olasılık olduğunu sanmıyorum, bundan eminim’’ dedi” Yuşçenko’nun, halkın kendisine artan desteğinden korktuğunu savunan Timoşenko, mart ayındaki seçimleri kesin olarak kazanmayı beklediğini belirtti. Timoşenko, seçimde “Blok Yulia Timoşenko” adı altında bir partiye liderlik edeceğini de ilan etti.

Castro’ya davet

Diğer yandan, Ukrayna’nın ardından hedef alınan ülkelerden biri olan Beyaz Rusya’nın Devlet Başkanı, Küba liderini ülkesine davet ettki.

Devlet Başkanı Alexander Lukaşenko, “Eğer Fidel Castro önümüzdeki dönemde Avrupa’yı ziyaret ederse, Beyaz Rusya’ya programında yer vermesini dileriz. Onu layıkıyla karşılarız” diye konuştu. Lukaşenko, bu sözleri, görev süresi dolan Küba’nın Beyaz Rusya Büyükelçisi Felix Leon Carballo’ya ifade ederek, davetini resmileştirmiş oldu.

Beyaz Rus lider, beş yıl önce Küba’yı ziyaret etmişti.

Başa dön