Kültür - Sanat [23.04.04]

Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ)’nde dört yıldır amatör tiyatro topluluklarının katılımı ile düzenlenen ODTÜ Tiyatro Şenliği yarın başlıyor. Oyunların sergilenmesinin ardından, yönetmen ve oyuncularla, seyircilerin oyun üzerine söyleşilerinin de düzenleneceği şenlik ODTÜ Mimarlık Amfisinde gerçekleştirilecek.

Şenlik kapsamında Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları Bölümü, Dicle Üniversitesi Tiyatro Topluluğu, Tiyatro Gazi Mühendislik Mimarlık, İTÜ Oyuncuları ve ODTÜ Oyuncuları gibi çoğu üniversitenin tiyatro toplulukları ile birlikte Seyyar Sahne, Antalya 3. Zil Tiyatro Topluluğu, Yedibölge Oyuncuları ve Adana Geleneksel Gösteri Sanatları Topluluğu da oyunlarıyla yer alacak.

Atölye çalışmaları

Şenlikte kukla yapımı, Karagöz yapımı ve deneysel ve alternatif tiyatro oyunculuğu üzerine yapılacak atölye çalışmalarının yanı sıra “Alternatif Tiyatro ve Üniversite Tiyatrosu Üzerine” başlıklı bir panel gerçekleştirilecek. Panele, Prof Dr. Sevda Şener, Prof. Dr. Ayşegül Yüksel, Bülent Acar ve İnönü Bayramoğlu katılacak. Nezihe Araz’dan Maksim Gorkiy’e, William Shakespeare’den Güngör Dilmen’e kadar çoğu yazarın tiyatro eserlerinin sahneleceği şenlik, 2 Mayıs günü sona erecek.

Başa dön

Gelin’in nefesi kesilmiş

Şenay Aydemir

Quentin Tarantino’nun bir yıldır konuşulan ve ocak ayında ilk bölümü ile ‘tanışma’ fırsatı bulduğumuz “Kill Bill”in ikinci bölümü bugünden itibaren gösterimde. Yapımcıların fazla uzun bulduğu (!) Tarantino’nun kısatmak istemediği (!) filmin iki parçaya bölünmüş olması yapımcılarını ‘fazladan’ gelir getirmiş olmalı. Ama filmden birşeyler götürdüğü kesin.

İlk filmde, düğün gününde öldürülmek istenen “Gelin”, Cobra ve O-Ren Ishi’den intikamını almıştı.

İkinci filmde ise intikamına kaldığı yerden devam ediyor. Bu bölümde, düğün günü gerçekte neler olduğuna dair düğüm de, ‘Gelin’in nasıl bir ölüm makinesi haline geldiği de çözüme kavuşuyor.

Kill Bill’in önceki ve sonraki diye ayırmak oldukça güç. Zira baştan tek bir film olarak tasarlanmış olduğu için iki film arasındaki mesafesi bir antrakt olarak değerlendirebiliriz. Ama Tarantino’nun uzunluk problemini çözdüğü için ikinci filmde gereksiz eklemeler yaptığını, boş gevezelikler tarzı olmasına rağmen gerçekten boş gevezeliklerle bazı sahnelere uzattığnı söyleyebiliriz.

İki filmin temel ayırtedici özelliği ise tempo. İlk filmin giriş sekansında yüklenen tempo zaman zaman durgunlaşsa da özellikle O-Ren Ishi’den alınan intikam bölümünde zirveye çıkıyordu. Ancak ikinci bölüm, daha ağır tempoda geçiyor ve sanki uzakdoğu felsefesinin şiddet yayından ‘felsefesiyle’ ilgileniyor. Bu bakımdan Volum II’de temponun düştüğünü ve uzun dialoglarla seyircinin zaman zaman ‘sıkılır’ hal aldığnı söyleyebiliriz.

Özellikle Gelin’in Bill ile karşılaştığı son ‘final’ sahnesinin ‘muhteşem’ olacağına dair öngörülerde bulunanlar ya da beklenti içinde olanlar hayal kırıklığı yaşayabilirler. Ama bütün bunler Tarantino’nun ‘bilerek ve isteyerek’ yaptığı tercihler de olabilir; bir yetersizlik durumu da. Tarantino sinemasının en önemli özelliği de bu belki. Hangi durumun tercih, hangi durumun ‘yetersizlik’ olduğunu kestirmek oldukça güç.

Bunlar ikinci bölümün ‘sıkıntıları’ ve büyük çoğunluğu bölünmüşlükten kaynaklanıyor. Keşki film tek parça haline ve 3 saat olarak vizyona girseydi. O zaman iki film arasındaki parçalanma durumu da ortadan kalkabilirdi.

Ama bütün bunlara rağmen Volum II’de Tarantino ve uzakdoğu dövüş sanatı hayranlarına önemli şeyler vadediyor. Yönetmenin, bildik sinema aksiyonları, Gelin’in eğitim almak için gitiği Çin’de doruğa çıkıyor örneğin. 70’lerin Çin filmlerini çekim tekniklerine, renk kullanımlarına ve ‘felsefesine’ sadık kalınarak çekilen bu bölüm, ilk bölümde O-Ren Isnı’nın hikâyesinin anlatıldığ manga bölümü gibi, Çin kungfu filmlerine esaslı bir gönderme.

Tarantino’nun da bir görünüp kaybolduğu bu bölümün esas oğlanı ise kuşkusuz Bill. David Carradine’ın ‘coll’ bir hava kattığı ve ete kemiğe büründürdüğü Bill karakterinde oldukça başarılı olduğu dikkat çekiyor.

Birinci bölümü izleyenler için söyleyecek bir şey yok. Onlar izleyecekler. Ama izlemeyenlerin ilk bölümü seyrettikten sonra gitmeleri tavsiye olunur.

Kill Bill Vol.2; Yönetmen: Quentin Tarantino; Oyuncular: Uma Thurman, David Carradine, Daryl Hannah, Michael Madsen, Chiba, Samuel L. Jackson, Bo Svenson; Senaryo: Quentin Tarantino; Görüntü Yönetmeni: Robert Richardson; Müzik: Lars Ulrich, RZA, Ennio Morricone; Yapım: 2004, ABD; Tür: Aksiyon; Dağıtım: Pinema

Başa dön

Hazır ‘terörizm’ gündemdeyken

Hıristiyan Demokrat Parti’nin lideri Aldo Moro’nun 1978 yılında kaçırılması ve iki ay rehin tutulduktan sonra öldürülmesi, hem İtalya’nın hem de Avrupa’nın siyasi tarihinde önemli olayların başında gelir. Bir dönem İtalya’sında hatırı sayılır bir etkiye sahip olan Kızıl Tugaylar örgütünün hem zirvesini hem de çöküş sürecinin başlangıcını temsil eden bu kaçırma olayı, İtalyan yönetmen Marco Bellocchio’nin aktarımıyla bugünden itibaren sinemalarda. Devam eden İstanbul Film Festivali’nde de gösterilen film, Moro’yu kaçıran hücre elemanlarından Chiara üzerine kurulu. Bir arkadışıyla ev tutan ve ‘sıradan’ bir hayat yaşayan Chiara’nın ‘yoldaşları’na ve ‘devrim’e olan bakışı Moro’nun o evde kaldığı iki ay boyunca sürekli bir değişime uğruyor.

Yönetmen Bellocchio, film için hazırlık yaparken 11 Eylül saldırıları olmuş. Bu da onun terörizme bakışında belirli değişiklikler yaratmış. Yönetmen karakterleri yaratırken birebir eşleşmeler yerine kimi hayali karakterleri ve hayali dialogları eklemeyi de ihmal etmemiş. Bu bakımdan film, Moro’nun kaçırılışını ve öldürülüşünü anlatsa da anlatılanlar yorum.

Ama filmin asıl sıkıntısı bu değil. Yönetmenin bütün filmi Chiara üzerinden tasarlaması ve İtalyan kontrasıyla bağlantıları bugün hâlâ tartışmalı olan Kzıl Tugaylar’ı birebir sosyalizm düşüyle birlikte tasarlanması asıl problemler. Yönetmenin bir konuyu ele alırken yöntemini seçmedeki özgürlüğü bir yana, bu seçimlerin hangi tercihlere karşılık geldiği önem kazanıyor.

Moro’nun ‘akli selim’, kaçıranların ‘dünyadan bi haber’ olarak resmedildiği filmde, atmosferin yeterince kurgulandığı söylenemez. Kızıl Tugayları ve diğerlerini yataratan süreci, Moro’nun hedef olarak seçilmesinin gerekçelerini yerli yerine oturtmayınca film de evcilik oyunundan öteye geçemiyor.

Aldo Moro’nun kaçırılması ve öldürülmesi başlı başına ‘trajik’ bir olay olarak kabul edilebilir ve bu konudan önemli mesajlar çıkartılabilir. Ama bu kaçırma olayının sonrasındaki gelişmeler filmde ‘şu şu kadar yıl ceza aldı’ şeklinde geçiyor. Oysa, bütünlüklü bir değerlendirme daha anlamlı olabilirdi. Mesela Moro’nun kaçırılmasının Gladyo’nun işi olduğuna ya da en azından Kızın Tugayları’ın bir paravan olarak kullanıldığına dair yabana atılmayan tezleri görebilirsiniz. Ötesi iyi insanlar ve kötü insanlar fantezisi olur.

Filistinli bir intihar bombacısını anlamak için Şaron’un yüzüne bakmak gerekiyor. Kızıl Tugayları, anlamak için ise İtalya’nın daha derinlerine inilmeliydi.

Günaydın Gece; Orijinal Adı: Buongiorno, Notte; Yönetmen: Marco Bellocchio; Oyuncular: Luigi Lo Cascio, Maya Sansa, Roberto Herlitzka, Pier Giorgio Bellocchio, Giovanni Calcagno, Paolo Briguglia; Senaryo: Marco Bellocchio , Anna Laura Braghetti (Kitap) , Paola Tavella (Kitap); Dağıtım: Belge Film

Başa dön