Politika [12.12.02]

AB’ye uyum paketi Adalet ve Anayasa komisyonlarının ardından Meclis Genel Kurulu’nda da görüşülerek, bugün toplanacak Kopenhag Zirvesi’ne yetiştirildi. 16 yasada değişiklik öngören paketin birçok hükmü başta AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere, AKP’li yasaklılar için kurtuluş oldu. Anayasa Mahkemesi’nin, “kuruculuk niteliklerini taşımadığı” gerekçesiyle Erdoğan’ın parti kuruculuğundan çıkarılması istemi de Siyasi Partiler Yasası’nda yapılan, “kurucu olmak için parti üyeliği koşullarını taşımanın yeterli olması” değişikliği ile bertaraf edildi.

TCK’nın 245. maddesine eklenen bir fıkra ile işkence veya kötü muamele suçlarından dolayı verilen hapis cezalarının para cezasına, tedbire çevrilememesi veya ertelenmemesini öngören tasarıda, ayrıca AİHM’in içtihatları doğrultusunda da değişiklik yapıldı. Anayasa’da geçtiğimiz yıl yapılan değişiklik doğrultusunda, OHAL’de tutuklu ve hükümlülerin gözaltı süreleri 4 güne indirildi.

Partilere üye olma şartı

Siyasi Partiler Yasası’nın 11. maddesinde değişikliğe gidilerek, siyasi partilere üye olmak için TCK’nın 312. maddesinin ikinci fıkrasında yazılı, “Halkı sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa açıkça tahrik etmek” suçundan mahkûm olmama koşulu, “terör eylemlerinden mahkûm olmama” olarak değiştirildi. Ayrıca yapılan düzenleme ile “Taksirli suçlar hariç hapis cezasına mahkûm olanlar ile terör eylemlerinden mahkûm olanların siyasi partilere üye olamayacakları” hükmü madde metninde kalırken, 3 yıl olan ceza alma sınırı 5 yıla çıkarıldı.

Erdoğan değişikliği

Siyasi Partiler Yasası’nın, “partilerin kurulması” başlıklı 8. maddesinde de Erdoğan için bir değişiklik yapıldı. Daha önce kurucu üyelerde “milletvekili seçilme yeterliliği” aranırken, yapılan değişiklikle “üye olma” koşulunun yeterli olacağı ifade edildi. Böylece, halen Anayasa Mahkemesi’nde görülen, kurucu üyelik niteliklerini taşımadığı gerekçesiyle Erdoğan’ın kurucu üyelikten çıkarılmaması nedeniyle, AKP’nin kapatılması davası da bu değişiklikle bertaraf edilmiş oldu.

Siyasi Partiler Yasası’nda yapılan başka bir değişiklikle, parti kapatmalar zorlaştırılarak, kapatma kararının beşte üç oyçokluğu ile olması şartı getirildi.

Ayrıca parti kapatma davalarının yasaya değil, Anayasa’ya dayandırılması hükmü kabul edildi. Yine yapılan değişiklik ile Cumhuriyet Başsavcısı’nın parti kapatma istemine karşın ilgili parti, Anayasa Mahkemesi’ne itiraz edebilecek. Partilere bağış konusunda da düzenleme yapılan pakette, gerçek ve tüzel kişilerin her birinin bir siyasi partiye aynı yıl içinde 2 milyar liradan fazla kıymette ayni veya nakdi bağışta bulunması veya yayınları kullandırması yasaklandı.

Ara seçimlerle ilgili, Erdoğan’a Siirt’ten milletvekili olma, dolayısıyla başbakanlık yolunu açan Anayasa değişikliği doğrultusunda Milletvekili Seçimi Yasası’da da değişiklik yapıldı.

7. maddeye, “Yukarıda yazılı haller dışında, bir ilin veya seçim çevresinin TBMM üyesinin kalmaması halinde, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü o seçim çevresinde ara seçim yapılır” hükmü eklendi.

Basın Yasası’nın 15. maddesinde yapılacak değişiklikle, basın-yayın organı sahipleri, mesul müdürler ve yazı sahipleri haber kaynaklarını açıklamaya zorlanamayacak.

Dilekçe hakkı

Yapılan değişiklik ile yabancıların TBMM’ye dilekçe vermelerinin önü açıldı. Türkiye’de ikamet eden yabancılar, karşılıklılık esası gözetilmek ve dilekçelerinin Türkçe yazılması kaydıyla bu haktan yararlanabilecekler.

Ayrıca TBMM’ye gönderilen dilekçelerin Dilekçe Komisyonu’nda incelenmesi ve karara bağlanması için 30 günlük süre zorunluluğu getirildi. İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu da başvuruların sonuçları ya da yürütülen işlemler hakkında başvuru sahiplerine 60 gün içinde bilgi verecek.

ADLİ SİCİL KAYITLARI SİLİNEBİLECEK

Adli Sicil Yasası’nda da yine AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan dikkate alınarak değişiklikler gündeme geldi. Yapılan değişikliğe göre, adli sicilden silinemeyecek suç kavramı ortadan kaldırıldı ve “alınan mahkûmiyetlerin, suç tarihinde 18 yaşını tamamlamış olanlar için adli sicil kayıtları 10 yıl sonra silinebilir hale getirileceği” hükmü düzenlendi.

Yasalarda yapılacak değişiklikler sonucu suç olmaktan çıkarılan veya idari nitelikte cezaya dönüştürülen suçlarla, ölen veya 80 yaşını tamamlamış hükümlülere ait adli sicil kayıtlarıyla ilgili bilgiler, Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nce resen adli sicil kayıtlarından çıkartılacağı ifadesi de yasa maddesi haline getirildi.

VAKIFLARIN MAL EDİNME HAKKI

Kabul edilen pakete göre, cemaat vakıfları da diğer vakıflar gibi vakfiyeleri olup olmadığına bakılmaksızın dini, hayri, sosyal, eğitsel, sıhhi ve kültürel alanlardaki ihtiyaçlarını karşılamak üzere taşınmaz mal edinebilecek ve taşınmaz malları üzerinde tasarrufta bulunabilecek.

Ayrıca Dernekler Yasası’nda yapılan değişiklik ile de gerçek kişiler yanı sıra tüzel kişiler de derneklere üye olabilecekler. Dernekler önceden izin almadan bildiri yayınlayabilecek, tüzüklerinde amaçları gerçekleştirmek için uluslararası faaliyette bulunabilecekler, yurtdışında şube açabilecek

ve yurtdışında kurulmuş dernek veya kuruluşlara üye olabilecekler. Yabancı dernekler, uluslararası alanda işbirliği yapılmasında yarar görülen hallerde ve karşılıklı olmak şartıyla Dışişleri Bakanlığı’nın olumlu görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığı’nın izniyle Türkiye’de faaliyette bulunabilecek, şube açabilecek, üst kuruluşlar kurabilecek ve kurulmuş üst kuruluşlara katılabilecekler.

2. uyum paketine Kopenhag molası

TBMM İçişleri Komisyonu, AB’ye uyum için hazırlanan ve kamuoyunda 2. uyum paketi olarak bilinen yasa tasarısının görüşülmesini Kopenhag Zirvesi sonrasına erteledi.

Alınan bilgiye göre, tasarıyı tali komisyon olarak ele alacak olan İçişleri Komisyonu, üyelerin istemiyle Kopenhag Zirvesi kararları açıklanmadan tasarının ele alınmamasını kararlaştırdı. Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu da tasarıyı alt komisyona göndermişti.

Tasarı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları bakımından muhakemenin iadesi yoluna gidilmesini kolaylaştırıyor. Tasarı ile Yükseköğretim Kurumları Disiplin Yönetmeliği hükümlerine göre öğrencilerin aldıkları disiplin cezaları bütün sonuçları ile kaldırılıyor.

Başa dön

Erdoğan savaş için fiyat biçti

AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan’ın ABD ziyareti, Washington Post gazetesinde, “Türkiye Irak’a karşı destek için fiyat biçti” başlığıyla duyuruldu.

Beyaz Saray’a yakınlığıyla bilinen gazetede, Karl Vick imzasıyla yayımlanan yazıda, 1991’deki Körfez Savaşı’nın Türkiye ekonomisi üzerindeki yıkıcı etkisine dair örnekler aktarıldı. “10 yıl sonra şimdi, ABD, Türkiye’den yeni askeri girişimde cephe rolü oynamasını istiyor ve alttan alta bu işbirliğinin fiyatı hakkında pazarlık yürütüyor” ifadelerini kullanan Vick, bu pazarlığın içeriğini ise şöyle tarif etti: Toprakların Amerikan birliklerine ve uçaklarına açılmasına karşılık, ekonomik yardım ve Avrupa Birliği’yle (AB) ilişkilerde destek.

ABD-AB-Türkiye üçgeni

Karl Vick’e göre, ABD “çekilen bu fiyatı” kabul ediyor. Çünkü, Amerikan yönetimi, Türkiye’nin AB’yle ilişkilerinin bozulmasının ülkede Batı karşıtı bir cereyan yaratacağından ve tabii ki, Irak’a saldırı hazırlıklarının sekteye uğrayacağından çekiniyor.

“AB üyeliği için ilerleme sinyalleri, ABD’nin Türkiye’de kara birlikleri ve Bağdat hükümetine karşı kuzeyden cephe açmak için olmazsa olmaz olan savaş uçakları konuşlandırması şansını artırır” denilen yazıda, buna karşın AB’nin Türkiye’nin taleplerine yanıt vermekte isteksiz olduğuna işaret edildi.

Halk savaşa karşı

Yazıda dikkat çekilen bir olgu da, Türkiye halkı içinde Amerikan karşıtı görüşlerin iyice artmakta olduğu. Pew Global Attitudes Project tarafından 44 ülkede yapılan kamuoyu yoklamalarında, Türkiye’nin, ABD hakkında “olumlu” görüş taşıyan kişi sayısının en çok düştüğü ülke haline geldiğine vurgu yapan Karl Vick, ülkenin yüzde 98’inin Müslüman olması da tehlike gibi gösterildi.

Vick, “halkta uyanan bu tepkilerin, Irak’a savaş hazırlıklarında ABD’yle işbirliği yapmakta istekli olan AKP hükümetinin manevra alanının daralttığı” yorumunu yaparken, Türkiye’de esas kararların Milli Güvenlik Kurulu’nda alındığı bilgisini de aktardı.

Para kilitleri açar!

AB-Türkiye ilişkilerinin gerginleşmesi ve halk içinde Batı karşıtı duyguların kabarmasına karşı Vick’in gösterdiği çözüm ise para. Bunu, “Türk yetkililer, bugünkü durgunluk ve Körfez Savaşı’nın anıları sebebiyle, para kilitleri açabilir diyor” sözleriyle anlatan Vick, şunları anlattı: “Geçen yılki banka ve döviz kriziyle tetiklenen küçülme, 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana olanların en kötüsü. Türk Lirası değerinin üçte ikisini kaybetti ve şu anda 1 dolar 1.5 milyon lira ediyor. Gayrıresmi işsizlik oranı yüzde 30 ve geçen yıl ekonomi neredeyse yüzde 10 düzeyinde küçüldü.

İki ülke, ABD’ye olan 5 milyar dolarlık askeri borçların indirilmesini, 16 milyar dolarlık IMF kredisinin garantiye alınmasını ve Türk ihraç ürünlerine sınırlı ticari ayrıcalık verilmesini içeren bir yardım paketi üzerinde görüşüyorlar.”

Bush istediğini aldı

New York Times gazetesindeki haberde de, ABD Başkanı Bush’un Erdoğan’dan, Türkiye’deki hava üslerini kullanmak için onay aldığı belirtildi.

Erdoğan’ın, ABD ziyareti sırasında Irak’ı tehdit ederek, “Eğer Saddam Hüseyin yönetimi dünya barışını tehdit eden oluşumları korumaya devam ederse, Türkiye de gerekli desteği verecektir” diye konuştuğunu aktaran gazete, görüşmelerde özellikle askeri üslerin kullanımı üzerinde durulduğunu yazdı.

Savaş anlaşması

Beyaz Saray sözcüsü Ari Fleischer, AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı George Bush’un görüşmesinde, bölgesel güvenlik, ekonomi, Türkiye’nin AB süreci ve Irak konularının ele alındığını söyledi.

Fleischer, görüşmenin çok olumlu geçtiğini belirterek, iki liderin Irak ve Irak lideri Saddam Hüseyin’in barış için tehlike olduğu ve silahsızlandırılması konusunda aynı görüşte olduğunu kaydetti.

Bu konuda yakın danışmaların sürdürüleceğini belirten Ari Fleischer, işbirliği detayları konusunda ise bilgi veremeyeceğini söyledi.

Başa dön

Kopenhag’da kritik zirve

Avrupa Birliği’nin Kopenhag Zirvesi, bugün akşam saatlerinde Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da başlıyor. Zirvenin en önemli gündemi, Türkiye’ye üyelik müzakereleri için tarih verilmesi olacak. Irak’a yönelik olası bir saldırıda Türkiye’yi kullanmak isteyen Washington tarafından ciddi bir biçimde baskı altına alınan Avrupa Birliği liderleri, doğuya doğru genişleme sürecinin tamamlanmasını da ele alacaklar.

Zirvenin diğer gündemleri arasında Avrupa Konseyi’nin, AB üyesi sayısının 25’e çıkması halinde nasıl işleyeceği, NATO’ya alternatif bir askeri güç olarak ortaya çıkan AGSP (Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası) projesi, AB’nin geleceğini tartışmak için kurulan Avrupa Konvansiyonu’nun çalışmaları ve elbette, “terörle mücadele” olacak.

İşleyiş değişebilir

Genişleme sonrasında Avrupa Birliği başkanlık işleyişinin şekillenmesi ve Yunanistan’ın gelecek dönem başkanlığı da, masaya yatırılacak. Bugüne dek AB içinde “dediklerini yaptırma” gücüne sahip olan Almanya ve Fransa, yeni üyelerin katılımı ile AB organlarındaki güçlerini yitirmek istemiyorlar. Bu nedenle, Konsey de dahil olmak üzere birçok önemli organda tüzük değişiklikleri yapılabilecek.

Hassas bir gündem!

Ancak haftalardır tartışılan ve sık sık gerilimlere sebep olan en önemli gündem, kuşkusuz Türkiye. Zirve öncesinde, AB liderlerinin hükümetin istediği yönde bir karar almayacağı, kesinleşmiş görünüyor. Bu yöndeki en dikkat çekici açıklama, AB Dönem Başkanı Danimarka’nın Başbakanı Anders Fogh Rasmussen’den geldi. Rasmussen, önceki günkü açıklamasında, “Türkiye’nin nihai olarak AB’ye kabulünün, şu anki genişleme sürecinden çok daha büyük, dev bir uğraştırıcı iş olacağını” ifade etti.

Ankara’yı fazla umutsuzluğa sevk etmek de istemeyen Rasmussen, buna rağmen, Kıbrıs’ta bir çözüm durumunda olumlu atmosfer yaratılabileceğini söyledi. Hemen ardından ise, ‘’Kıbrıs sorunun çözümü karşılığında siyasi kriterlerde uzlaşmaya gidemeyiz’’ diye ekledi. Aynı demeç içinde yapılan bu çelişkili açıklamalar, Avrupalı liderlerin Türkiye’ye karşı oynadığı “denge” siyasetinin en açık yansıması oldu.

Fransa-Almanya önerisi

AB üyesi ülkelerin dışişleri bakanlarından oluşan AB Genel İşler Konseyi ise, Türkiye konusunda son sözün Kopenhag’da söyleneceğini ilan etti. AB Dönem Başkanı Danimarka’nın Dışişleri Bakanı Per Stig Möller, Türkiye’deki gelişmelerin “cesaret verici” olduğunu ama “reformların uygulamasının görülmesi gerektiğini” ifade etti.

Fransa ve Almanya’nın, “Türkiye’ye, ne zaman AB üyesi olacağının 2005 yılında söylenmesi” şeklindeki ortak önerisinin kendilerine “ilham kaynağı” olduğunu anlatan Möller, “Kopenhag’da Türkiye konusunda çıkacak metnin son halinin ne olacağını bilemem” dedi. Möller, “Kıbrıs sorununun çözüm takvimi, AB’ye katılım takvimi açısından sorun yaratır mı?” sorusunu, “Çözüm müzakereleri BM kontrolünde devam ediyor. Kıbrıs’ın birleşmesi konusu veya bölünmüşlüğü sorunu, Cuma günü, Kopenhag’da ele alınacak” diyerek yanıtladı.

Möller, genişlemenin mali boyutlarının Kopenhag Zirvesi’nde ele alınacağını, 13 Aralık Cuma günü 10 adayın AB’ye katılımlarına ilişkin yeşil ışık yakılabileceğini de ekledi. Möller, Kopenhag Zirvesi’nde, koşulları yerine getirmeleri halinde, Romanya ve Bulgaristan’ın 2007’de AB’ye katılacaklarının belirtileceğini bildirdi.

Erdoğan Kopenhag’da

Bu arada, AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan, AB Zirvesi’nin yapılacağı Kopenhag’a ulaştı. Erdoğan, ABD’deki temaslarını tamamladıktan sonra dün öğleden sonra Kopenhag Havaalanı’na indi. Erdoğan’la birlikte Dışişleri Bakanı Yaşar Yakış ve diğer heyet üyeleri de Kopenhag’a vardı.

Kıbrıs Rum yönetimi lideri Glafkos Klerides de, Kopenhag’a gitti. Klerides’e Kopenhag’da Rum Ulusal Konseyi üyeleri eşlik edecek. Buna karşılık, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Kopenhag’da olmayacak.

Powell: Alın artık

AB liderleri Türkiye konusunda “zikzak” politikasını sürdürürken, ABD’nin baskısı devam ediyor. Son olarak, ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, “Avrupa Birliği’nin önünde Türkiye’yi kucaklamak ve Kıbrıs sorununa bir çözüm getirmek konularında tarihi bir fırsat bulunduğunu” söyledi.

Powell, Fransız TV 2 kanalına verdiği demeçte, “Avrupa Birliği’nin Türkiye’ye üyelik müzakerelerine başlamak üzere tarih vermeyi uygun bulmasını çok umut ediyorum” dedi.

Türkiye’ye tarih vermenin “AB’nin kararı olacağını” söyleyen Powell, “Ancak bizim de bundan çıkarımız var. ABD olarak AB’ye yakınız ve AB içinde de dostlarımız var. Bu konuda AB’nin bütün bakanlarıyla sürekli temastayım” diye konuştu.

Powell, “İnanıyorum ki, AB’nin önünde Türkiye konusunda tarihi bir fırsat var. Türkiye, son dönemde yaptığı reformları yansıtan, memnun olacağı bir şey alabilir. Son aylarda üyelik şartlarının gereğini yerine getirmek için çok şey yaptılar” ifadesini kullandı.

ABD Dışişleri Bakanı, Kıbrıs’ta da BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın bir çözüm planı ortaya koyduğunu hatırlatarak, “Kıbrıs’ta bir çözüm görmek ve Türkiye’nin AB tarafından kucaklanma fırsatını açmak, bu yıla ne kadar güzel bir son olur” dedi.

Pek hoş karşılanmıyor

Powell ve diğer Amerikalı yetkililerin benzer demeçleri, Avrupa hükümetleri tarafından “iç işlerine müdahale” olarak görülüyor ve tepkiyle karşılanıyor.

ABD’nin izinden gitmeye özen gösteren İngiltere ise, Türkiye’yi “cesaretlendirici” mesajlar veriyor. İngiltere Dışişleri Bakanı Jack Straw, “demokratik, laik ve büyük bir devlet” olan Türkiye’yi Avrupa Birliği’ne alarak sağlanacak kazançların “üyelik konusunda gösterilecek çabalara değeceğini” söyledi.

İngiltere’nin, Türkiye’ye kesin tarih verilmesini savunmaya devam ettiğini belirten Straw, ancak kararın 15 üye ülkenin vereceği karar olacağını söyleyerek, topu diğer ülkelere attı.

ZİRVE PROGRAMI

Kopenhag Zirvesi, bugün akşam saatlerinde Bella Center’da başlayacak. İki gün sürmesi planlanan zirve, liderlerin Bella Center’da bir araya gelmelerinden sonra 19.00’da Konvansiyon Başkanı Valerie Giscard D’Estaing ile yapacakları toplantıyla açılacak.

Kopenhag’da ilk akşam, devlet ve hükümet başkanlarıyla dışişleri bakanlarının birlikte yiyecekleri akşam yemeğiyle sona erecek. Liderler, Kopenhag’da ikinci güne bu kez Avrupa Parlamentosu başkanıyla bir araya gelerek başlayacaklar, ardından ilk çalışma toplantısına geçecekler ve gündemde yer alan maddeleri görüşmeye başlayacaklar.

Öğleden sonra yapılacak ikinci çalışma oturumundan sonra liderler, müzakere süreçlerini tamamlayan 10 aday ülkenin temsilcileriyle bir araya gelecekler. AB liderlerinin geleneksel aile fotoğrafı çekiminden sonra da Danimarka Kraliçesi Margrethe ve Prens Henrik, konuklara

Christiansborg sarayında resepsiyon verecek.

Konuklar, daha sonra Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen’in evsahipliğini yaptığı akşam yemeğine katılacaklar. Yemeğin ardından zirve de resmen sona ermiş olacak.

Zirvenin yapılacağı Bella Center ve şehir merkezinde geniş güvenlik önlemleri alındı. Kopenhag’da, bazıları çevre bölgelerden gelen toplam 6 bin polis görev yapacak. Bu polislerden 1000’i oturumların yapılacağı Bella Center’a konuşlandırılacak. Bu bölgedeki yollar trafiğe kapatıldı. Havaalanından şehir ve zirve merkezlerine ulaşımı sağlayan yollarda devlet ve hükümet başkanları için alternatif güzergâhlar belirlendi. Böylelikle, ülkelerini zirvede temsil edecek liderlerin hangi güzergâhı kullanacakları birkaç dakika öncesine kadar bilinemeyecek.

Zirve boyunca küreselleşme, Avrupa Birliği ve savaş karşıtı protesto eylemlerinin yapılacağı belirtiliyor. Bu gösterilerin en büyüğü, 13 Aralık Cuma günü düzenlenecek.

Başa dön