Politika [08.02.02]

Hükümet ve Meclis, ölüyü gösterip hastalığa razı etme taktiğiyle, kamuoyunda haftalardır tartışılan, “özgürlükleri genişletme” adına daraltan ve maddelerin özünde hiçbir değişiklik yapmayan tasarıyı yasalaştırdı. TBMM’nin 7 saatini alan görüşmeler, demokrasi havarisi kesilen ANAP’ın ikiyüzlülüğünü, MHP’nin de özgürlüklere tahammülsüzlüğünü ortaya çıkardı. TCK’nın 159’uncu maddesinde eski metin korunurken, 312’inci maddede çok tartışılan “olasılık” kelimesi “tehlike” olarak değiştirildi. Yeni yasa onay için Cumhurbaşkanlığı’na gönderildi.

Tasarı, hükümet ortaklarını ilk kez ayrı düşürdü. MHP inatla, hükümetin altına imza attığı ilk metnin geçerli olmasını istedi. MHP, isim vermeden ANAP’a yönelik eleştirilerini sürdürdü. MHP’li İsmail Köse, MHP’ye husumetleri olanların 312’nci maddeyi fırsat bilerek, MHP’ye, ülkücü camiaya yüklendiklerini öne sürdü.

ANAP’lı milletvekilleri ise görüşmeler sırasında eleştirdikleri yönde tek bir önerge vermediği gibi, muhalefetin önergelerini de desteklemedi. ANAP’lılar maddeler üzerinde söz de almadı.

159 aynı kaldı

DSP ise, her zaman olduğu gibi hükümet ortakları arasında arabulucuğa soyundu. Tasarının erken görüşülmesi de, maddelerdeki değişiklikler de DSP’nin verdiği önergeler doğrultusunda oldu. Ancak, kamuoyunda en çok tartışılan 159’uncu maddede, ortakların ikisini de kırmamak adına eski metne dönülmesi dikkat çekti. Maddedeki tek değişiklik, cezanın zaten mahkemelerce uygulanmayan üst sınırının 6 yıldan 3 yıla indirilmesi ve para cezalarının kaldırılması oldu.

312’inci madde değişikliği önergesi de DSP tarafından verildi ve madde metninde geçen “olasılık” sözcüğü, “tehlike”, “kişiler” sözcüğü de eskisi gibi “halk” olarak değiştirildi. Maddenin en çok tartışılan ikinci fıkrası şöyle oldu; “Sosyal sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge farklılığına dayanarak halkı birbirine karşı kamu düzeni için tehlikeli olabilecek şekilde düşmanlığa, veya kin beslemeye alenen tahrik eden kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.”

Gözaltı süresi

DGM Kanunu’nun 16’ıncı maddesinde yapılan değişiklikle “toplu olarak” işlenen suçlarda, savcının talebi ve hakim kararıyla 7 gün olarak uygulanan gözaltı süresi, 4 güne indiriliyor. OHAL bölgelerinde ise yakalanan veya tutuklanan kişiler hakkında belirlenen 4 günlük süre, Cumhuriyet Savcısı’nın talebi ve hakim kararıyla 7 güne kadar uzatılabilecek. Yürürlükteki düzenlemede 7 günlük sürenin 10 güne kadar uzatılabileceği hükmü bulunuyor.

DSP Ankara Milletvekili Uluç Gürkan, maddenin üçüncü fıkrasının sonuna, “Hakim karar vermeden önce, yakalanan veya tutuklanan kişiyi dinler” ibaresinin eklenmesini öngören bir önerge verdi. Önerge, DSP’li bazı milletvekillerinin yanı sıra, MHP, DYP, SP, AKP ve ANAP’lı milletvekilleri de destekledi.

Ciddi değişiklik yok

Terörle Mücadele Yasası’nın 7 ve 8’inci maddelerine ilişkin muhalefetin verdiği, “terör örgütlerine desteğin somutlaştırılması” yönündeki önergeleri reddedildi. Özellikle 8’inci maddedeki, suçu ağırlaştırıcı hüküm olarak düzenlenen “Bu suçun terör yöntemlerine başvurmayı özendirecek şekilde işlenmesi halinde verilecek ceza üçte bir oranında artırılır” hükmünün, suçun asli unsuru yapılması yönündeki önergeler kabul görmedi.

Tasarının bütünü üzerinde yapılan oylamada da MHP dışındaki beş parti kabul yönünde oy kullanırken, Bahçeli de dahil MHP grubu “red” oyu kullandı.

Başa dön

Rektör Anayasa dinlemedi

Özer Akdemir

“Ben ilkokula başlarken bir kelime bile Türkçe bilmiyordum. Sonradan Türkçe’yi öğrendim ve şu anda konuştuğum en iyi dil. Ama ilkokula kadar konuştuğum Kürtçe’yi şu anda tamamen unutmuş durumdayım. Unutmuş olduğum için, başta kendi akrabalarım olmak üzere, Türkçe bilmeyen köylümle, hemşerilerimle konuşamamaktayım. Ancak birileri tercüme edecek ki, ninemle anlaşabileyim. Buna benzer birçok olay yaşadım.”

Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi son sınıf öğrencisi Adnan Arıca, üniversite rektörlüğünce kendisinden istenen savunmaya böyle başlamış. Arıca, diğer yüzlerce öğrenci gibi, anadili olan Kürtçe’nin seçmeli ders olarak okutulması talebiyle verdikleri dilekçeler nedeniyle soruşturmalara, baskılara ve çeşitli cezalara çarptırılanlardan sadece birisi. Kocatepe Üniversitesi’nde okuyan 49 öğrenci, 27 Aralık’tan itibaren ikişerli üçerli, bir hafta süreyle benzer içerikli dilekçelerini rektörlüğe sunarlar. “Anadilimizi olan Kürtçe, hiç değilse seçmeli olarak okutulsun.”

Yanıt gecikmedi

Bu dilekçelere karşı rektörlüğün yanıtı da gecikmez. 08.01.2002 tarihinde rektör Prof. Dr. Nükhet Saracel imzası ve “GİZLİ” ibaresiyle öğrencilere gönderilen yanıtta aynen şöyle denmektedir: “Dilekçenizde yer alan hususların disiplin yönetmeliğinde belirtilen ve suç sayılan dil, ırk, din ve mezhep açısından kutuplaşmalara yol açıcı faaliyetlerde bulunmak..., ideolojik ve siyasi amaçlarla, huzur, sükun ve çalışma düzenini bozmak gereğince hakkınızda soruşturma açılmıştır.” Verilen 49 dilekçenin de “neredeyse aynı” ifadeleri içerdiğini ve bu nedenle tek tip dilekçe niteliği taşıdığını tespit eden rektörlük (!), 49 öğrenciden de 14 Ocak 2002’ye kadar savunma yapmalarını ister.

Ne oldu Anayasa’ya?

Adnan Arıca, yazının girişinde yer alan cümleleriyle savunmasını yaparken, savunmasını da Anayasa ve diğer yasa maddelerinin verdikleri dilekçedeki talebi doğrular nitelikteki maddelerini de sıralar. Geçtiğimiz yıl geçen 34 maddelik Anayasa değişikliğiyle Anayasa’dan çıkarılan “Yasaklanmış dil” kavramına dikkat çeker. Yine Anayasa’nın 74. maddesinde yer alan vatandaşların dilek ve şikayetlerini ilgili kuruma yazılı olarak iletme hakkını aktarır, anadili Kürtçe’yi öğrenemediği için yaşadığı sıkıntıları, başına gelenleri örnekler, dilekçesindeki Kürtçe seçmeli dil talebinin ülkenin kültür zenginliğine, demokratikleşmesine bir katkı sunabileceğini söyler ama bunların hiçbiri onun ve diğerlerinin ceza almalarını engelleyemez.

Dil yarası...

8 Ocak’ta, dilekçelerle ilgili soruşturma açan üniversite yönetimi, 14 Ocak’ta verilen savunmaları, jet hızıyla inceleyip 18 Ocak’ta kararını verir. Üniversite Yönetim Kurulu kararında Adnan Arıca’nın Kürtçe’nin seçmeli ders kapsamına alınması ve okutulmasına ilişkin dilekçesinin bireysel bir başvuru gibi gözüktüğünü, ama diğer öğrencilerce verilen dilekçelerdeki amaçla aynı olduğunun tespit edildiği belirtilerek, savunmasında pişmanlık ifade etmeyen Arıca’ya okuldan “iki yarıyıl uzaklaştırma” cezası verir. Arıca gibi dilekçe veren 49 öğrenci de 1 ay ile 1 yıl arasında değişen sürelerle okuldan uzaklaştırma cezası alırlar. Hatta dilekçeyi verdikten sonra pişmanlık duyup bunu üniversite yönetimine ileten 4 kişi 1 ay, savunmasında pişman olduğunu belirten 7 kişi ise 1 yarıyıl uzaklaştırma almaktan kurtulamazlar. Adnan Arıca, Cem Çınar ve diğer öğrenciler bu cezaları bölge idare mahkemesine götürmeyi planlıyorlar.

Tatilde olan öğrenciler, dönüp geldiklerinde okula giremeyecekler “Kürtçe seçmeli ders olarak okutulsun” dedikleri için. Boşuna denmemiş eskilerde, “Dil yarası en acı yara imiş.”

Başa dön

Belediyelere peşin tahsilat yetkisi

Yerel Yönetimler Yasa Tasarısı’nın görüşülmesine TBMM İçişleri Komisyonu’nda devam edildi. Tasarı’nın 16 maddesi kabul edildi. Kabul edilen bir maddeye göre, belediyeler, doğal gaz, su, atık su, katı atık ücretleri ile verdikleri diğer hizmetlere ait bedelleri bilgisayarlı ön ödeme sistemiyle peşin olarak tahsil edebilecekler.

Tasarının görüşmeleri sürerken MHP milletvekilleri, gıda üretimi yapan işyerlerinin denetiminin Sağlık Bakanlığı ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından yapılması ve belediyelerin ruhsat yetkisinin kaldırılması yönünde önerge verdiler. Tartışmaların uzaması üzerine çalışmalara 10 dakika ara verildi. Bu sırada İçişleri Bakanı R. Kazım Yücelen, Sağlık Bakanı Osman Durmuş ve Tarım Bakanı H. Yusuf Gökalp ile biraraya gelerek uzlaşma sağladı.

Kabul edilen maddeler

Kabul edilen bir maddeye göre belediye başkanları, görevleri süresince spor kulüplerinin yönetici olamayacak. Belediyelerin dış borçlanmalarında Hazine’den izin alma zorunluluğu getiriliyor. Belediyelerin personel istihdamı da sınırlandırılıyor. Buna göre, istihdam edilecek personele ödenecek maaş ve ücretlerin yıllık toplamı, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirinin yeniden değerleme katsayıları ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın nüfusa göre belirli oranı geçemeyecek.

Cadde, sokak, meydan, park, tesis gibi yerlere isim verilmesi ile beldeyi tanıtıcı amblemlerin tespitine ilişkin belediye meclisi kararları üçte iki çoğunlukla alınabilecek. Tasarıya göre, belediyeler, doğal gaz, su, atık su, katı atık ücretleri ile verdikleri diğer hizmetlere ait bedelleri bilgisayarlı ön ödeme sistemiyle peşin olarak tahsil edebilecekler.

Başa dön